#66 فریب: چرا فریب می‌خوریم و چطور از آن پیشگیری کنیم؟

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

جملات کلیدی اپیزود 66 فریب خوردن لزوماً نشونه‌ی کم‌هوشی یا ساده‌لوحی نیست. هیچ‌کدوم از ما از خطاهای ذهنی مصون نیستیم. چشم‌هامون ممکنه چیزی رو ببینه، اما ذهنمون لزوماً اون رو وارد آگاهی‌مون نکنه. ذهن ما همیشه همه‌ی جزئیات رو بررسی نمی‌کنه؛ خیلی وقت‌ها با اطلاعات موجود، سریع‌ترین داستان ممکن رو می‌سازه. برداشت اولیه، اطلاعات قطعی نیست. وقتی چیزی بیش از حد فوری به نظر می‌رسه، سرعت تصمیم‌گیری‌مون رو کم کنیم. به‌جای این‌که فقط دنبال چیزهایی بگردیم که باورمون رو تأیید می‌کنن، بپرسیم: «چه چیزی می‌تونه نشون بده که برداشت من اشتباهه؟» برای فریب نخوردن، لازم نیست بدبین بشیم؛ باید نسبت به محدودیت‌های ذهن خودمون آگاه‌تر باشیم. گاهی یه مکث کوتاه، می‌تونه تفاوت بزرگی ایجاد کنه. شاید یکی از مهم‌ترین نشانه‌های هوش این نباشه که همیشه درست تشخیص بدیم؛ بلکه این باشه که بدونیم ممکنه اشتباه کنیم. نکات علمی و کاربردی اپیزود محدودیت توجه: وقتی تمرکزمون روی یک موضوعه، ممکنه اتفاق‌های مهم دیگه رو نبینیم؛ حتی اگه جلوی چشممون باشن. محدودیت حافظه و آگاهی: حافظه و آگاهی ما کامل و بی‌خطا نیستن و خودمون هم همیشه از این محدودیت‌ها خبر نداریم. فریب فقط مخصوص آدم‌های ساده‌لوح نیست: حتی افراد باهوش و آگاه هم ممکنه فریب بخورن. فریب می‌تونه از عجله استفاده کنه: فشار برای تصمیم‌گیری سریع، فرصت بررسی و فکر کردن رو کمتر می‌کنه. حس اطمینان دلیل کافی برای درست بودن نیست: این‌که چیزی یا کسی قابل‌اعتماد به نظر می‌رسه، به‌تنهایی ثابت نمی‌کنه که واقعاً قابل‌اعتماده. به دنبال شواهد مخالف هم بگردین: فقط نپرسین «چرا این حرف درسته؟»؛ بپرسین «چه چیزی می‌تونه نشون بده اشتباهه؟» اطلاعات مهم رو مستقل بررسی کنین: مخصوصاً وقتی پای پول، هویت، امنیت یا تصمیم‌های مهم درمیونه. جمله‌ای که به نظرم می‌تونه «جمله طلایی» اپیزود ۶۶ باشه: «برای فریب نخوردن، لازم نیست به همه شک کنیم؛ کافیه بدونیم که ذهن خودمون هم ممکنه اشتباه کنه.» «مکث کنین؛ شاید چیزی رو ندیده باشین.» دنیل سایمِنز (Daniel Simons, PhD) دنیل سایمِنز، دکترای روان‌شناسی، استاد روان‌شناسی دانشگاه ایلینوی و مدیر آزمایشگاه شناخت دیداری است. پژوهش‌های او به بررسی محدودیت‌های آگاهی و حافظه و دلایل ناآگاهی ما از این محدودیت‌ها می‌پردازد و پیامدهای آن‌ها را در زندگی شخصی و حرفه‌ای بررسی می‌کند. کریستوفر شبری (Christopher Chabris, PhD) کریستوفر شَبری، دانشمند علوم شناختی و هم‌مدیر برنامه علوم تصمیم‌گیری رفتاری در سیستم سلامت Geisinger است. پژوهش‌های او بر تصمیم‌گیری، توجه، هوش و ژنتیک رفتاری متمرکز است. او دکترای روان‌شناسی و مدرک کارشناسی علوم کامپیوتر خود را از دانشگاه هاروارد دریافت کرده و علاوه بر پژوهشگر بودن، استاد شطرنج و از علاقه‌مندان جدی بازی‌هاست.

نظرها