شعر فارسی | بیداری یا خواب خرد نقاد-بخش دوم

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

در قسمت دوم از مجموعه گفتگوهای «شعر و ادبیات فارسی؛ بیداری یا خواب خرد نقاد ایرانیان»، میزبان پادکست هشیوار، دکتر مهدی شفا، همراه با صاحب‌نظران به واکاوی پیوند پیچیده میان سنت شعری کهن، خرد فلسفی و تحولات فکری جامعه ایران می‌پردازد. این نشست به بررسی انتقادی جریان‌های فکری از قرن سوم تا دوران مشروطه اختصاص دارد؛ جایی که تقابل میان عقل خودبنیاد و تفکر تعبدی به اوج می‌رسد و زمینه‌ساز پرسش‌های بنیادین پیرامون زوال، پیشرفت و تجدد ایرانی می‌شود. 👥 مهمانان این برنامه: • دکتر سروش دباغ: پژوهشگر فلسفه، ادبیات و روان‌شناسی، نویسنده و استاد دانشگاه • دکتر کیارش آرامش: پزشک، متخصص اخلاق زیستی و پژوهشگر فلسفه پزشکی • دکتر مریم جعفری آذرمانی: شاعر، منتقد ادبی و پژوهشگر حوزه زبان‌شناسی شناختی در این گفتگو، مناقشه‌ای عمیق میان رویکردهای تاریخی-فلسفی شکل می‌گیرد؛ از یک سو دکتر آرامش با تاکید بر افول عقلانیت علمی در آستانه ورود به دوران صفوی و رواج مداحی و خرافه‌گرایی، این مقطع را نشانه‌ای بارز از انحطاط تمدنی می‌داند. در نقطه مقابل، دکتر دباغ با تکیه بر هرمنوتیک هانس-گئورگ گادامر و نقد نگاه‌های اروپامحور، سنت ادبی و حکمی ایران را پدیده‌ای متکثر، پویا و واجد اومانیسم اصیل (از شاهنامه فردوسی تا حکمت سعدی و صائب تبریزی) توصیف می‌کند و خطرات تحمیل ترم‌های مدرن بر ادوار تاریخی را برمی‌شمارد. همچنین دکتر جعفری آذرمانی از دریچه زیبایی‌شناسی شعر، مرز میان مسئولیت اجتماعی ادیب و ساحت خیال را روشن کرده و مشروطه را نقطه عزیمت خرد نقاد در ادب فارسی معرفی می‌نماید. در دل این تضارب آرا، مفاهیمی چون #خرد_نقاد، #فلسفه، #ادبیات_فارسی، #شعر_مشروطه و #تاریخ_فکر بازخوانی می‌شوند تا نسبت امروز ما با میراث کهن روشن‌تر گردد. 📚کتاب‌های معرفی‌شده و اشاره‌شده در این قسمت: • کتاب «از قافیه تا قانون: تحلیل شناختی از گفتمان مشروطه در آثار شاعران شاخص» اثر مریم جعفری آذرمانی (From Rhyme to Law: A Cognitive Analysis of Constitutional Discourse in the Works of Prominent Poets) • کتاب «گفتگو، زیبایی و حقیقت: درآمدی فلسفی بر شیوه حکمت سعدی» (Dialogue, Beauty, and Truth: A Philosophical Introduction to Saadi’s Mode of Wisdom) • کتاب «حرکت جوهری و شعر سبک هندی: بررسی تطبیقی آراء ملاصدرا و صائب تبریزی» به قلم دکتر محمود فتوحی (Substantial Motion and Indian Style Poetry: A Comparative Study of Mulla Sadra and Saeb Tabrizi) • کتاب «۱۹۸۴» اثر جورج اورول (1984 by George Orwell) • سفرنامه حاج سیاح محلاتی (The Travelogue of Haj Sayyah) • رمان خاطراتی «گل‌هایی که در جهنم می‌رویند» نوشته محمد مسعود (Flowers Growing in Hell by Mohammad Masoud) 🟪 بخش‌بندی زمان گفتگو: 00:00:00 - گزیده گفتگو: دوگانه انحطاط و خرد نقاد 00:01:05 - مقدمه و بازخوانی نشست پیشین: ادوار شعر فارسی 00:07:47 - میراث شعری: بستری برای خرد و اخلاق 00:10:04 - خردستیزی غزالی و سرکوب عقل خودبنیاد 00:14:00 - سلطه فقهی و انحطاط عصر صفوی 00:18:50 - خرد نقاد در مشروطه: میرزاده عشقی و نسیم شمال 00:26:00 - مرز خیال و تعهد: نقدپذیری ادبیات 00:27:48 - رویکرد هرمنوتیک گادامر: نقد برچسب انحطاط 00:32:00 - تبارشناسی عقلانیت مدرن و اومانیسم خراسانی 00:38:15 - پارادوکس عشق و عقل در تصوف 00:43:20 - تکثرگرایی سبک هندی: ملاصدرا، صائب و بیدل 00:50:00 - بازخوانی ایده انحطاط: تاملی بر آراء طباطبایی 00:53:20 - خطرات تطبیق نظریه‌های مدرن بر ادبیات کلاسیک 00:57:05 - انقلاب علمی، توسعه و معنای انحطاط 01:06:00 - بازکشف حافظ و خیام در عصر روشنگری 01:10:00 - گزارش‌های تاریخی قاجار: خرافات و واقعیت جامعه 01:14:00 - بیداری ملی و میراث ادیبان مشروطه 01:16:30 - چرایی انتقال مرجعیت اندیشه در غرب 01:18:45 - نقد رویکرد اروپامحور به مفهوم پیشرفت 01:29:00 - خردورزی در سنت فلسفی و ادبی ایران 01:35:30 - معرفی کتاب «از قافیه تا قانون»: تحلیل گفتمان 01:43:20 - مناقشه بر سر بار ارزشی واژگان 01:48:30 - جمع‌بندی نهایی و چشم‌انداز نشست شعر نو 🔔 اگر به کاوش‌های جدی در تلاقی علم، فلسفه، تاریخ اندیشه و پرسشگری انتقادی علاقه‌مندید، با سابسکرایب کردن کانال پادکست هشیوار و فعال‌کردن زنگوله، همراه گفتمان تحلیلی و برنامه‌های آینده ما باشید. نظرات و تاملات نقادانه خود درباره این مبحث را در بخش کامنت‌ها با ما در میان بگذارید. — — — — — *🎙️ پادکست هشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show

نظرها