اپیزود ۲ | خواب؛ سوراخی در دیوارِ قدرت، از گیلگمش تا عصر اضطراب

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

ما خواب را به یک «فرآیندِ بیولوژیک» تبدیل کرده‌ایم؛ چیزی که با ساعت‌های هوشمند اندازه‌گیری‌اش می‌کنیم تا بهره‌وری‌مان بالا برود. اما ۵۰۰۰ سال پیش، پادشاهی بود که بلندترین دیوارهای جهان را ساخت تا همه‌چیز را کنترل کند، اما فهمید در تاریکیِ اتاق، هیچ‌کدام از آن دیوارها به درد نمی‌خورند. در اپیزود دوم، به سراغ حماسه‌ی گیلگمش می‌رویم تا ببینیم «ناخودآگاه» چطور برای اولین بار در تاریخ، به شکلِ یک سنگِ آسمانی بر سرِ ایگویِ انسان فرود آمد. در این اپیزود می‌شنویم: چرا گیلگمش پادشاهِ دیوارها بود و از چه می‌ترسید؟ بررسی روان‌شناختی نماد دیوار و تلاش نافرجام گیلگمش برای فرار از مرگ و خواب. «زاقیکو» (Zaqīqu)؛ اولین کلینیک‌های روان‌کاوی در ۵۰۰۰ سال پیش: مروری بر کهن‌ترین الواح تعبیر خواب بابلی و آشوری و خدای خواب بین‌النهرین. چرا خوابیدن روی زمین، ما را تبدیل به «انسان» کرد؟ نگاهی به آنتروپولوژی و تکامل؛ چطور انتقال از بالای درختان به روی زمین، کیفیت خواب و مغز انسان را دگرگون کرد. نان‌های کپک‌زده و درسی که بیولوژی درباره‌ی مرگ به ما می‌دهد: داستان هفت نانی که همسر اوت‌ناپیشتیم پخت تا به گیلگمش ثابت کند خواب و مرگ چگونه بی‌صدا بر او چیره می‌شوند. اگر مایلید مباحث مطرح‌شده در این اپیزود را عمیق‌تر دنبال کنید، منابع زیر پیشنهاد می‌شوند: ۱. کتاب حماسه گیلگمش (The Epic of Gilgamesh) برای مطالعه دقیق‌تر چالش گیلگمش با خواب و مرگ (به‌ویژه لوح یازدهم و داستان نان‌ها)، ترجمه معتبر اندروی جرج پیشنهاد می‌شود: کتاب The Epic of Gilgamesh ترجمه اندرو جرج (انتشارات پنگوئن) (در زبان فارسی ترجمه‌های متعددی از جمله ترجمه دکتر داوود منشی‌زاده یا برگردان احمد شاملو در دسترس هستند). ۲. درباره «زاقیکو» و خواب در بین‌النهرین باستان (The Assyrian Dream Book) برای آشنایی با کهن‌ترین سنت‌های تحلیل خواب و نگاه بین‌النهرینی‌ها به روح خواب‌بین (Zaqiqu): کتاب The Interpretation of Dreams in the Ancient Near East نوشته لئو اوپنهایم (انتشارات انجمن فلسفی آمریکا) ۳. تکامل خواب انسان و فرود آمدن از درختان (Anthropology of Sleep) درباره اینکه چگونه خوابیدن روی زمین، خواب REM ما را فشرده‌تر و کارآمدتر کرد و به تکامل شناختی انسان یاری رساند: کتاب The Sleepless Ape: The Story of Sleep in Human Evolution نوشته دیوید رانسمسون (انتشارات دانشگاه پرینستون) مقاله علمی Sleep intensity and the evolution of human cognition نوشته دیوید سمسون و چارلز نان ۴. روان‌شناسی ناخودآگاه و ایگو (Perspective on Ego & Unconscious) برای درک بهتر مفهوم هبوط ناخودآگاه بر روی پیله‌ی ایگو و نمادپردازی‌های کهن‌الگویی در اساطیر: کتاب Man and His Symbols (انسان و سمبول‌هایش) اثر کارل گوستاو یونگ ۵. علم خواب مدرن (Modern Sleep Science) برای درک تفاوت نگاه مدرن ابزارگرایانه به خواب با ابعاد عمیق بیولوژیک آن: کتاب Why We Sleep: Unlocking the Power of Sleep and Dreams (چرا می‌خوابیم) اثر متیو واکر 📚 منابع برای مطالعه‌ی بیشتر (Suggested Reading) روانشناسی، تاریخ روانشناسی، اسطوره شناسی، توسعه فردی، ناخودآگاه، تحلیل خواب، روانکاوی، کارل یونگ، افسردگی، اضطراب، تروما، قصه گویی، تاریخ پنهان روان

نظرها