اپیزود ۴ | ایران باستان؛ زال، سیمرغ و معماری درون

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

آیا ما قربانیِ ژن‌ها، جامعه و تروماهایِ گذشته‌یِ خود هستیم یا فرمانده‌یِ دژِ روانِ خویش؟ در چهارمین اپیزود از پادکست «تاریخ پنهان روان»، از دیوارهایِ سنگیِ اوروک و جنگل‌هایِ جنون‌زده‌یِ یونان عبور می‌کنیم و پا به فلاتِ ایران باستان می‌گذاریم. جایی که روان، دیگر نه یک تبعیدگاه، بلکه یک «کارزارِ کیهانی و اخلاقی» است. در این اپیزود، داستانِ «زالِ زر» را از زاویه‌ای کاملاً نو کالبدشکافی می‌کنیم. زال، نوزادی که با موهایی به سپیدیِ برف متولد شد و توسطِ پدرش (سامِ نریمان) به صخره‌هایِ البرز تبعید گردید، نمادِ تمامِ انسان‌هایی است که به خاطرِ «تفاوت» و «نابهنجاریِ بیولوژیک» از سویِ جهان طرد شده‌اند. ما در این سفر، از البرز تا زابلستان، روندِ شفایِ تروما و تکاملِ عزت‌نفس را به کمکِ مفاهیمِ عمیقِ روان‌شناسیِ زرتشتی و شاهنامه دنبال خواهیم کرد. آناتومیِ دروغ (دُروج): چرا دروغ در ایرانِ باستان یک گناهِ اخلاقی ساده نبود، بلکه یک بدافزار و ویروسِ شناختی برای انجمادِ مغز محسوب می‌شد؟ پارادایس (Pairi-daeza): ریشه‌شناسیِ واژه‌یِ بهشت و نقشِ آشیانه‌یِ سیمرغ به عنوانِ نخستین دژ و مرزِ روانیِ انسان (Psychological Boundary). دیوشناسیِ بالینی: چگونه ایرانیانِ باستان به حالاتِ روانیِ سمی مانندِ اهمال‌کاری (دیو بوشاسب) و خشم (دیو اِشم) هویتی نمادین دادند تا آن‌ها را مهار کنند؟ دَئِنا (Daena): مواجهه‌یِ تکان‌دهنده با وجدانِ عینی در انتهایِ راه؛ بهشت و جهنم به مثابه حالاتِ روانیِ ماندگار. رستم‌زاد (سزارینِ باستانی): تولدِ نجات‌دهنده‌یِ تبار (رستم) از دلِ تفاوتِ زال و رودابه؛ وقتی بن‌بست‌هایِ زندگی با خنجرِ خِرد شکافته می‌شوند. ۱. منابعِ اسطوره‌شناختی و متونِ کهن: شاهنامه فردوسی: تصحیح جلال خالقی مطلق (داستانِ زایشِ زال، خوابِ سام، و تولدِ رستم به روشِ رستم‌زاد). اوستا: گزارشِ پورداوود (به‌ویژه زامیاد یشت برای بررسیِ مفهومِ فرّ و خُوَرِه [۲.۹.۱]، و هادُخت نَسک برای توصیفِ دیدارِ روان با دائنا بر رویِ پلِ چینوت . بُندَهِش: گزارشِ مهرداد بهار، انتشارات توس (برای کالبدشکافیِ ساختارِ دیوها به عنوانِ مینوهایِ اندیشه‌یِ بد و ویروس‌هایِ شناختی . ۲. مراجعِ پژوهشی و مدرنِ ایرانی: پژوهشی در اساطیر ایران: نوشته‌ی دکتر مهرداد بهار، انتشارات آگه (تحلیلِ ریشه‌شناختیِ واژه‌هایِ پئیری‌دئزه، زروان و سیمرغ. از اسطوره تا تاریخ: دکتر مهرداد بهار، گردآوری ابوالقاسم اسماعیل‌پور. ۳. مراجعِ روان‌شناسی و دراماتورژیِ جهانی: انسان و سمبول‌هایش (Man and His Symbols): اثر کارل گوستاو یونگ (تحلیلِ ارکتیپ‌هایِ سایه، پِرسونا و آنیما در اسطوره‌هایِ شرقی . قهرمان هزار چهره (The Hero with a Thousand Faces): اثر جوزف کمبل (بررسیِ مراحلِ هبوط، طرد، دیدار با پیرِ خردمند و بازگشتِ قهرمان). پروتکل‌هایِ شناختی-رفتاری (CBT): تطبیقِ سه‌گانه‌یِ اندیشه‌، گفتار و کردارِ نیک با نظریاتِ بازسازیِ شناختیِ معاصر. راوی و سازنده: سامان خوش قامت اگر این اپیزود دریچه‌یِ جدیدی به روی نگاهِ شما به تفاوت‌ها و رنج‌هایتان باز کرده است، آن را با کسانی که دوست‌شان دارید به اشتراک بگذارید. تاریخ روان‌شناسی، اسطوره زال و سیمرغ، شاهنامه و روان‌شناسی، درمان شناختی رفتاری باستان، پل چینوت، دائنا، فر و عزت نفس، خوره، روان‌شناسی زرتشتی، سایه و پرسونا در روان‌شناسی یونگ، تروما-درمانی، شفایِ طردشدگی، دُروج و اَشا، رستم‌زاد.

نظرها