حکمت ۳۸ بخش هفتم

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

وَ إِيَّاكَ وَ مُصَادَقَةَ الْفَاجِرِ، فَإِنَّهُ يَبِيعُكَ بِالتَّافِهِ آنچه از کلام امام علیه السلام استفاده می‌شود: از دوستی نزدیک با انسانی که به گناه و رفتارهای نادرست عادت کرده است دوری کن؛ زیرا چنین فردی در روابطش ثبات و وفاداری ندارد. او ممکن است در ظاهر همراه و رفیق تو باشد، اما هنگام سختی یا وقتی پای منفعت کوچکی در میان باشد، تو را به راحتی کنار می‌گذارد. کسی که برای ارزش‌های اخلاقی احترامی قائل نیست، معمولاً برای دوستی هم بهایی نمی‌دهد. بنابراین رابطه با چنین افرادی نه‌تنها سودی ندارد، بلکه ممکن است آرامش، اعتبار و حتی مسیر درست زندگی‌ات را هم از تو بگیرد. واژه‌ها: وَ : و، همچنین، بعلاوه إِيَّاكَ : تو را پرهیز می‌دهم، بپرهیز، فاصله بگیر مُصَادَقَةَ : رفاقت، دوستی، همراهی الْفَاجِرِ : بدکار، گناهکار، نافرمان فَإِنَّهُ : زیرا او، چونکه او، چرا که او يَبِيعُكَ : می‌فروشد تو را، معامله می‌کند با تو، واگذار می‌کند تو را بِالتَّافِهِ : به چیز بی‌ارزش، به چیز اندک و ناچیز، به چیز کم‌ارزش شرح: ماهی در دریا، کنار ساحل چشمش به یک کرمِ معلق در آب می‌افتد و با چه شور و شوق و هیجانی به سمت آن هجوم می‌آورد و با چه ولعی آن را به دهان می‌گیرد، غافل از اینکه پشت آن قلابی تیز و صیادی با چشمانی تیزتر نشسته است. و همین که کرم را به دهان می‌گیرد، شستِ صیاد خبردار می‌شود و آن را از دریا بالا می‌کشد. و همین که از دریا بیرون می‌شود، چهار ستون بدنش می‌لرزد، چون تازه می‌فهمد چه چیز را گذاشت و چه چیز را برداشت: دریا را، با همه عظمتی که داشت ، دریایی که هرچه داشت از او بود و هرچه می‌خواست در او، گذاشت، و کرمی برداشت، آن هم مرده و فرو نبرده، و پایان کارش هم که معلوم است: در دل آتش می‌نشیند و کبابش می‌کنند. حال، قصه آدم فاجر چنین قصه‌ای است. فاجر از ریشه فجر است و فجر به معنای دریدن است و فاجر یعنی دریده، یعنی انسان بدکار، بی‌حیا و کسی که از گناه کردن هیچ ابایی ندارد و رسماً هم فریاد می‌زند. حال امیرالمؤمنین علیه‌السلام در آن لحظات پایانی عمر گرانمایه خود خطاب به فرزند نازنینش می‌فرماید: پسرم، حسن جان! با چنین کسی هرگز رفاقت نکن: «وَ إِيَّاكَ وَ مُصَادَقَةَ الْفَاجِرِ؛» از دوستی با فاجر بپرهیز! دلیلش را هم بیان می‌کند و می‌فرماید: «فَإِنَّهُ يَبِيعُكَ بِالتَّافِهِ؛» چنین کسی تو را به ناچیزترین چیز می‌فروشد! یعنی درست همان کاری که ماهی با دریا کرد. و این هم کاملاً طبیعی است، چون آدم فاجر، خدا را کنار گذاشته است به خاطر لذت‌های خودش. آیا تو را کنار نمی‌ گذارد؟! او خدا را با چیزی بی‌ارزش عوض کرده، تو را عوض نمی‌کند؟! بر همین اساس، قرآن کریم آیه‌ای دارد برای عروس و دامادها؛ و برای کسانی که می‌خواهند دختر خود را عروس و یا پسر خود را داماد کنند. می‌گوید: اگر دختری باایمان بود، اما موقعیت اجتماعی یا وضعیت مالی‌اش چندان نبود ـ مثلاً پایین‌شهری بود یا حتی از شهرستان بود ـ اما داماد که فرزند شماست، از او خوشش آمد، چون خوشایند بودن فاکتور بسیار مهمی است، و دیگر آنکه از نظر فرهنگی هم فاصله‌ای نداشتند و همانند بودند، چون همانندی هم بسیار مهم است. از سوی دیگر، دختری دیگر باشد از فلان محله بالای شهر، با موقعیت اجتماعی و مالی آنچنانی، تا جایی که برای شما افسانه و شگفت‌انگیز می‌نمود، اما بی‌اعتقاد و بی‌ایمان. قرآن می‌گوید: انتخاب‌تان همان مورد اول باشد. چرا؟ چون کسی که اهل ایمان است، و خدا را برای خودش حفظ کرده است؛ پس پسر شما را هم برای خودش حفظ می‌کند. اما آن‌که بی‌ایمان است و خدا را کنار گذاشته، پسر شما را هم کنار خواهد گذاشت. از این گذشته، خدا با خود ثروت می‌آورد؛ اما ثروت، با خود خدا را نمی‌آورد. و آیه‌اش این است: «وَلَأَمَةٌ مُؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكَةٍ وَلَوْ أَعْجَبَتْكُمْ؛» در گذشته، پایین‌ترین طبقه اجتماعی در جامعه، بردگان بودند، یعنی کنیزان و غلامان. حال، قرآن می‌گوید: زنی، حتی اگر کنیز باشد ـ یعنی از پایین‌ترین سطح و طبقه جامعه ـ چنین زنی، بعد از فاکتورهایی که عرض کردیم (همچون خوشایندی و همانندی، که چون واضح و روشن‌اند قرآن اشاره نمی‌کند)، از زنی که این ویژگی‌ها را ندارد بلکه از طبقه بالا و برخوردار است، کنیز نیست بلکه کنیز هم دارد و به گونه‌ای است که شما را شگفت‌زده می‌کند (از جهت امکانات و برخورداری‌ها)، ولی پاک بی‌ایمان و بی‌اعتقاد است، به‌مراتب بهتر است. و شما چنین موردی را انتخاب نکنید و انتخاب‌تان همان مورد اول باشد. چرا؟ چون اولی، خدا را دارد و خدا را برای خود حفظ کرده است؛ و چنین کسی شما را هم حفظ خواهد کرد. و دیگر اینکه خدا می‌تواند با خود ثروت را هم بیاورد، اما ثروت، نمی‌تواند خدا را بیاورد. یا می‌فرماید: اگر می‌خواهید عروس شوید یا دخترتان را عروس کنید و اگر کسی باشد که مورد خوشایند شماست و از نظر فرهنگی همانند است، اما موقعیت و وضعیت خوبی ندارد ولی باایمان است؛ و از طرف دیگر، جوانی باشد برخوردار، دارا و دولتمند، چنان‌که دولتمندی و برخورداری او شما را شگفت‌زده می‌کند، اما بی‌اعتقاد است، در این صورت هم، همان مورد اول را انتخاب کنید. به همان دو دلیل: ۱. کسی که خدا را کنار گذاشته، شما را هم به‌راحتی کنار می‌گذارد. ۲. خداوند با خود ثروت می‌آورد، اما ثروت، خداوند را نمی‌آورد. «وَلَعَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكٍ وَلَوْ أَعْجَبَكُمْ» یعنی: اگر جوانی باشد حتی بنده، حتی غلام، اما مؤمن، به مراتب بهتر است از جوانی که غلام کسی نیست، حتی غلام هم دارد، و چنان از دارایی‌ها برخوردار و سرشار است که شما را شگفت‌زده می‌کند؛ کس‌وکار فراوان، کسب‌وکار مناسب، حتی بالاتر از تصور شما، اما بدون باور و اعتقاد. اما شما همان اولی را انتخاب کن. و بعد هم می‌فرماید: «وَيُبَيِّنُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ» خداوند حرف‌های خود را برای مردم این‌گونه صاف و پوست‌کنده بیان می‌کند؛ و خدا کند که متوجه شوند. نتیجه‌ اینکه: انتخاب و رفاقت، اگر بر اساس ایمان و اخلاق نباشد، دیر یا زود تاوان سنگینی به همراه خواهد داشت؛ چرا که کسی که خدا را کنار می‌گذارد، تو را هم کنار خواهد گذاشت. برای پیاده‌سازی این حکمت در زندگی: ۱. ایمان و اخلاق را معیار اصلی دوستی و ازدواج قرار بدهیم، نه ثروت یا ظاهر. ۲. در انتخاب همسر یا دوست، به تطابق فرهنگی و خوشایندی طبیعی توجه داشته باشیم، اما این‌ها را وابسته به ایمان بدانیم. ۳. با کسانی که گناه را عادی و حتی علنی می‌کنند، فاصله بگیریم؛ چون آن‌ها حتی وفادار به خالق خود نیستند، چه رسد به خلق. ۴. بدانیم که نعمت‌های ظاهری، بدون اتصال به منبع اصلی آن‌ها ـ یعنی خدا ـ نه پایدارند و نه بابرکت. ۵. فرزندان‌مان را برای چنین انتخاب‌هایی آماده کنیم و نگاه آن‌ها را از معیارهای ظاهری به ارزش‌های عمیق‌تر تغییر دهیم. ... کانال تفسیر قرآن کریم : https://castbox.fm/ch/4548650 کانال تفسیر گزیده (۶۰۴ روز با قرآن) : https://castbox.fm/ch/5687188 امام زمان (عج) : https://castbox.fm/ch/4828360 کانال شرح گلستان سعدی : https://castbox.fm/ch/4757516 کانال شرح اشعار سعدی : https://castbox.fm/ch/4748332 ...

نظرها