پادگرد
کاور حکمت ۳۹ بخش اول
شرح نهج البلاغه - محمدرضا رنجبر

حکمت ۳۹ بخش اول

۲۹ مهر ۱۴۰۵ · 5 دقیقه

شنیدن و نگه‌داشتن این اپیزود

پخش را شروع کن؛ هنگام رفتن به صفحه‌های دیگر هم ادامه پیدا می‌کند.

برای خواندن و مرور دوباره

گفت‌وگو را به متن همراهت تبدیل کن

متن کامل و خوانای این اپیزود در Word و PDF، همراه با نقشهٔ تصویری موضوعات.

دریافت متن کامل اپیزود

کتابخانه و بازخورد

برای شناخت بهتر پیش از شنیدن

این اپیزود هنوز بررسی عمیق نشده است

در اپیزودهای بررسی‌شده، پادگرد خلاصه، محورهای گفتگو، فصل‌های قابل پخش و پرسش‌های مهم را از متن اپیزود استخراج می‌کند.

تحلیل این اپیزود

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

وَ قَالَ (علیه السلام): لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ. آنچه کلام امام علیه السلام استفاده می‌شود: ‌وقتی کارهای مستحبی باعث بشن از انجامِ کارهای واجب عقب بیفتیم، نه‌تنها ثواب و نزدیکی به خدا به همراه ندارن، بلکه نتیجه‌شون کاملاً برعکسه. چرا؟ چون در منطق دینی، واجب‌ها ستون و پایه‌اند و مستحب‌ها نقش تزئین و تکمیل‌کننده دارن. اگر کسی ستون‌ها رو رها کنه و فقط به تزئینات بچسبه، در واقع ساختار ایمان و عملش رو روی هوا گذاشته. واژه‌ها: لَا: نه، هرگز، هیچ‌گاه قُرْبَةَ: نزدیکی، تقرب، پیوند با خدا بِالنَّوَافِلِ: با مستحبات، به وسیله‌ی کارهای مستحب، با عبادت‌های اضافی إِذَا: اگر، زمانی که، هرگاه أَضَرَّتْ: آسیب رسانَد، زیان بزند، لطمه بزند بِالْفَرَائِضِ: به واجبات، به کارهای فرض شده، به تکالیف ضروری شرح: شما نسخه‌ها را ببین! در کنار داروهای اصلی، مثل آنتی‌بیوتیک‌ها، ضدالتهاب‌ها، داروهای کنترل فشار خون، یعنی داروهای ضروری و کلیدی و حیاتی، داروهای مکمل هم تجویز می‌کنند، که همان انواع و اقسام ویتامین‌هاست، یعنی داروهایی که نیروی پشتیبان‌اند، کمکی‌اند، تقویتی‌اند، جان‌بخش‌ و حمایتی. داروهای اصلی، درمان‌گرند، شفا‌دهنده‌اند، عامل بهبودی‌اند، و ضدبیماری‌. و داروهای مکمل، پشتیبان‌اند، کمک‌کارند، حامی‌اند؛ و جنبهٔ حمایتی، تقویتی، ترمیمی، کمکی، بازسازی‌کننده دارند. حالا اگر کسی تمام تمرکزش را گذاشت روی مکمل‌ها، روی داروهای فرعی، روی تقویتی‌ها، و از داروهای اصلی و پایه و بنیادین غافل شد، نه‌تنها به سلامت و تندرستی و بهبود نزدیک نمی‌شود، بلکه دور و دورتر، عقب‌تر، و حتی آسیب‌پذیرتر هم خواهد شد. و بیمار بود، بیمارتر هم می‌شود. و درد داشت، دردناک‌تر هم می‌شود. چرا؟ چون همین داروهای مکمل، که اگر در کنار داروهای اصلی درست مصرف شوند مفیدند، وقتی بدون آنها مصرف و استفاده شوند به کمک ویروس‌ها، باکتری‌ها، میکروب‌ها، و آلودگی‌ها می‌آیند، و آن‌ها جان می‌گیرند، و قوی‌تر می‌شوند، و رشد می‌کنند، و زیاد و تکثیر شده ، و غالب می‌شوند، بودن را از کار می اندازند. بر همین اساس، در وهلهٔ اول، در گام اول، اولویت با داروهای اصلی، پایه، درمان‌گر، و ریشه‌زن است. در کنار آن‌ها البته باید به مکمل‌ها هم کاملاً توجه داشت، و بی‌تفاوت نبود، و کنار نگذاشت، و به موقع استفاده کرد. حال در نگاه وجود نازنین، امیرالمؤمنین علیه‌السلام، فرائض یعنی واجبات، نقش داروهای درمان‌گر را دارند. و نوافل یعنی مستحبات، دقیقاً نقش مکمل‌ها، ویتامین‌ها، و داروهای کمکی را. و می‌فرماید اگر کسی تمام توجه و تمرکز خود را روی مستحبات گذاشت، و دل بست به نوافل، و غرق شد در مستحبات و از واجبات غافل شد، چنین مستحباتی او را به سلامت روح و جان، به نجات، به نور، به آرامش، به رشد نزدیک نمی‌کنند. و مایهٔ قرب و نزدیکی و وصال و تقرب آدمی به بارگاه الهی، به درگاه ربوبی، به مقام رضوان، نخواهند بود. لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ، إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ؛ یعنی هیچ نزدیکی، هیچ تقربی، هیچ بهره‌ای، هیچ سود و سهمی و هیچ مقام و منزلتی برای او نمی‌سازند. ببینید، چند روز دیگر روز عرفه است. روزهٔ آن روز مستحب است، سنت است، پرثواب است. اما اگر شما در چنین روزی روزه بگیرید، در حالی که روزهٔ قضا، که واجب است، که باید انجام شود، که بر گردن دارید، چنین روزه‌ای هیچ فایده، هیچ سود، هیچ منفعتی برای شما نخواهد داشت بلکه باطل هم هست، و زمینهٔ قرب، بستر وصال، و امکان نزدیکی به خداوند برای شما نخواهد بود، و دوری می‌آورد، اما نزدیکی نه. یا چند روز بعدتر، ایام غمبار، اندوهناک، محرم است؛ ایام سوگواری و عزاداری، روزهای آه و ناله، گریه و اشک، که مستحب است، و ارزشمند است، و بی تردید هیچ مستحبی به پای آن نرسد. اما اگر شما از سر شب تا سحر، به سینه کوفتی، بر سر زدی، اشک باریدی، نوحه خواندی، اما نماز صبحت قضا شد، و از دست رفت، چنین مستحبی، چنین عزاداری‌ای، چندان شما را به بارگاه الهی، به خدا، به عشق، به رضایت او نزدیک نخواهد کرد. و هیچ فایده‌ای ندارد، و افاده نمی‌کند، و سود و اثر و ثمری ندارد، و عبادتی بی‌ حاصل است. و چند روز بعدتر از آن، پیاده‌روی اربعین است؛ شکوهمندترین، عظیم‌ترین، جان‌دارترین فضیلت و حرکتی که آدمی می‌تواند در تمام عمرش، در طول زندگی‌اش، در مسیر بندگی‌اش، داشته باشد. اما اگر شما بدهکار باشید، حق‌الناس بر گردن‌تان باشد، و به جای پرداخت بدهی، ادای دین، راهی کربلا بشوید، و سفر مستحب را بر وظیفهٔ واجب مقدم بدارید، از آن‌جا که این کربلای مستحب، به آن پرداخت بدهی واجب، لطمه و آسیب زده است، چنین کربلایی، چنین قدم‌زدنی، چنین زیارتی، برای شما هیچ فضیلتی ندارد، هیچ مقامی نمی‌آورد، و هیچ تقربی ایجاد نمی‌کند. این سخن، سخن پدر همان حسین بن علی علیهماالسلام است، که شما پای پیاده راهی بارگاهش می‌شوید، و دل‌تان برای عزتش می‌تپد، ولی راه رو اشتباه می‌روید. نتیجه‌ اینکه: اول واجب‌ها، بعد مستحب‌ها. اول ستون، بعد تزئین. هر مستحبی که به قیمت ترک واجب انجام شود، به‌جای ثواب، غفلت می‌آورد. نه‌تنها نمی‌سازد، بلکه می‌سوزاند. برای پیاده‌سازی این حکمت در زندگی: ۱. واجبات شخصی‌ات را فهرست کن (نماز، روزه، خمس، بدهی، صله رحم، تربیت فرزند...) ۲. اولویت‌بندی کن: واجب جلوتر از مستحب. ۳. هر شب، یک بررسی کوتاه از روزت داشته باش: آیا مستحب، مانع واجب شد؟ ۴. برنامه‌ریزی کن که مستحب، پشتیبان واجب باشه، نه رقیبش. ۵. با خودت قرار بذار که بدون انجام واجب، هیچ مستحبی رو جدی نگیری. ... کانال تفسیر قرآن کریم : https://castbox.fm/ch/4548650 کانال تفسیر گزیده (۶۰۴ روز با قرآن) : https://castbox.fm/ch/5687188 امام زمان (عج) : https://castbox.fm/ch/4828360 کانال شرح گلستان سعدی : https://castbox.fm/ch/4757516 کانال شرح اشعار سعدی : https://castbox.fm/ch/4748332 ...

نظرها

هنوز نظری نوشته نشده.