حکمت ۳۵

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

وَ قَالَ (علیه السلام): مَنْ أَسْرَعَ إِلَى النَّاسِ بِمَا يَكْرَهُونَ، قَالُوا فِيهِ [مَا] بِمَا لَا يَعْلَمُون. امیر گل‌ها که درود خدا بر او باد فرمود: اگه آدم کاری کنه یا حرفی بزنه که بقیه خوششون نمیاد، زود زبون به تهمت و قضاوت باز می‌کنن. در موردش چیزهایی می‌گن که نه می‌دونن راسته، نه مطمئن‌ان ازش. چون از چیزی ناراحت شدن، شروع می‌کنن به ساختن و چسبوندن حرفایی که هیچ‌کدوم رو نه با چشم دیدن، نه با دل حس کردن. واژه‌ها: مَنْ: هر کسی، اون که، هر آدمی که أَسْرَعَ: شتاب کرد، زود رفت سراغ، عجله کرد برای إِلَى: به سمت، به طرف، رو آورد به النَّاسِ: مردم، بقیه آدما، خلق‌الله بِمَا: با اون چیزی که، درباره‌ی چیزی که، به خاطر چیزی که يَكْرَهُونَ: خوششون نمیاد، بدشون میاد، حال نمی‌کنن باهاش قَالُوا: گفتن، حرف زدن، چیزی گفتن فِيهِ: درباره‌اش، راجع بهش، پشت سرش مَا: چیزهایی، حرفایی، گفته‌هایی لَا يَعْلَمُونَ: نمی‌دونن، خبر ندارن، اطلاعی ندارن شرح: ماهی سالمون وقتی که می‌خواهد تخم‌ریزی کند، برخلاف جریان رود شنا می‌کند و از هر مانعی عبور می‌کند و خود را کشان‌کشان به چشمه می‌رساند، چون با خود می‌گوید: «چشمه زلال است، پاکیزه است، خنک است و بهترین محیط برای رشد نوزاد است». یعنی ماهی حتی جان و توان خود را نیز فدا می‌کند و سعی می‌کند نوزاد خودش در محیطی پاک و سلامت رشد کند. به همین خاطر تمام سختی‌ها را به جان می‌خرد و با عزم و اراده‌ای خلل‌ناپذیر ادامه می‌دهد. و این یعنی برای رسیدن به چشمه خوبی‌ها و پاکی‌ها باید برخلاف جریان رود رفتار کرد، که البته سختی‌های خودش را دارد. و یکی از تلخ‌ترین این سختی‌ها این است که آدمی حرف‌هایی خواهد شنید که هیچ شنیدنی نیست؛ حرف‌هایی سخت، سنگین و آزاردهنده. و چیزهایی به آدمی نسبت می‌دهند که در او نیست؛ نسبت‌های ناروا و برچسب‌های تلخ و سنگین و زخم‌زننده. مثلاً ببینید امروزه، طیف غالب مردم از پاکی و دیانت خوششان نمی‌آید. از دین و دینداری خوششان نمی‌آید. چون خوششان نمی‌آید، اگر شما بخواهید به سمت دیانت و دینداری حرکت کنید، انگار که برخلاف جریان رود خروشان مردم حرکت کرده‌اید. حرف‌های تلخی خواهید شنید؛ اینکه «این دکان است»، «این‌ها بازی‌ست»، «کاسه‌ای زیر نیم‌کاسه است»، «این‌ها چون به خلوت می‌روند، آن کار دیگر می‌کنند»و... اما تو باید مثل همان ماهی سالمون راه خودت را بگیری و خودت را به آن چشمه پاکیزگی برسانی و لحظه‌ای تردید به دل راه ندهی. و امیرالمؤمنین می‌خواهد بگوید: این طبیعی‌ست و طبیعت کار است. مبادا پا پس بکشی، مبادا ببری؛ تا بوده همین بوده. واقعاً هم همین است. لذا فرمود: «مَنْ أَسْرَعَ إِلَى النَّاسِ بِمَا يَكْرَهُونَ، قَالُوا فِيهِ [مَا] بِمَا لَا يَعْلَمُون» هر کس بشتابد به‌سوی آنچه که مردم خوش ندارند و پیش مردم محبوبیتی ندارد، مردم در باب او چیزهایی می‌گویند که نمی‌دانند؛ یعنی نمی‌دانند که در او هست یا نه ولی می‌گویند. و این یعنی نسبت ناروا، یعنی برچسب، یعنی شایعه‌سازی و شایعه‌پراکنی و بدگویی بی‌پایه و اساس. البته این کلام امام ع، یک معنای لطیف دیگری هم دارد و آن اینکه اشاره می‌کند به یک قانون نانوشته. می‌گوید: هر کسی چیزی بگوید که دیگران خوششان نیاید – مثلاً از دیگران عیب‌جویی کند – دیگران ساکت نمی‌نشینند. در باب او هر چیزی خواهند گفت، حتی چیزهایی که نمی‌دانند در آدمی هست یا نیست. ولی می‌گویند، چون آدم‌ها روی خود، به‌خصوص روی آبروی خود، غیرت دارند و به دفاع از حیثیت خود برمی‌خیزند. البته خداوند هم روی آبروی بندگانش سخت غیرتمند است؛ تا جایی که در روایت داریم: «مَن سَمِعَ فاحِشَةً فأفْشاها، فَهُوَ كَالَّذِي أتاهَا» یعنی: هر کس درباره کسی چیزی زشت شنید و همان را بین مردم فاش و منتشر کرد، همان کار زشت و شنیع را به پای او خواهند نوشت. یعنی اگر شنیدی که فلانی حرام‌خوار است و همان را برای دیگران بازگو کردی، حرام‌خواری را در کارنامه شما خواهند نوشت و شما را به عنوان یک حرام‌خوار در قیامت عقوبت خواهند پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود: «کانَ بِالمَدینَةِ أَقوامٌ لَهُم عُیوبٌ، فَسَكَتوا عَن عُیوبِ النّاسِ، فَأَسكَتَ اللهُ عَن عُیوبِهِمُ النّاسَ» یعنی: در مدینه کسانی بودند که سراپا عیب بودند، اما یک حسن داشتند و آن اینکه در باب عیب و عیوب دیگران ساکت بودند و هیچ سخن نمی‌گفتند. و خداوند پاداش این رفتار نیکوی آنان را این‌گونه داد که زبان مردم را از عیب‌گویی آنان بست و هیچ‌گاه هیچ‌کس هیچ عیبی را از آنها بر زبان نیاورد و احترامشان را در میان خلق محفوظ داشت. و فرمود: «وَكانَ بِالمَدینَةِ أَقوامٌ لا عُیوبَ لَهُم، فَتَكَلَّموا في عُیوبِ النّاسِ، فَأظهَرَ اللهُ لَهُم عُیوباً» یعنی: مردمانی بودند در مدینه که سراپا حسن بودند، اما فقط یک عیب داشتند و آن هم اینکه عیب دیگران را بازگو می‌کردند. و خداوند عیوب آنان را برملا کرد و بر سر زبان‌ها انداخت و پرده از اسرارشان برداشت. و این‌ها همه یعنی: خداوند، مثل خود آدم‌ها، روی آبروی آدم‌ها سخت غیرت دارد و غیرتمندانه رفتار می‌کند و گاه به‌مراتب سخت‌گیرتر از انسان‌ها، آبرو را حفظ یا رسوا می‌سازد. نتیجه‌ اینکه: برای رسیدن به خوبی، پاکی و حقیقت باید آماده‌ سختی بود؛ آماده‌ شنیدن تهمت، برچسب، و شایعه؛ اما مهم این است که راه درست را ادامه دهیم، چون سرانجام آن، چشمه‌ زلالی است که ارزش همه‌ این تلخی‌ها را دارد و روشنایی آن، تاریکی این مسیر را از بین خواهد برد. برای پیاده‌سازی این حکمت در زندگی: ۱. از تهمت و شایعه نترس؛ خداوند مدافع آبروی اهل حق است. و مدافع حق‌طلبان بی‌ادعاست. ۲. از عیب‌جویی دوری کن؛ نه تنها اخلاقی نیست، بلکه عاقبت خوشی هم ندارد. زخم زبان، زخم دل می‌آورد. ۳. اگر خوبی دیدی، پنهان نکن؛ اما اگر بدی دیدی، افشا نکن. ۴. با خودت عهد ببند که مثل ماهی سالمون، زحمت چشیدن تلخی‌ها را به جان بخری، فقط برای اینکه فرزندانت، و نسل آینده‌ات در چشمه‌ای پاک پرورش یابند و طعم زندگی در زلالی را بچشند. ... کانال تفسیر قرآن کریم : https://castbox.fm/ch/4548650 کانال تفسیر گزیده (۶۰۴ روز با قرآن) : https://castbox.fm/ch/5687188 امام زمان (عج) : https://castbox.fm/ch/4828360 کانال شرح گلستان سعدی : https://castbox.fm/ch/4757516 کانال شرح اشعار سعدی : https://castbox.fm/ch/4748332 ...

نظرها