حکمت ۵

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

بیاموز، بیندیش! حکمت ۵ وَ قَالَ (علیه السلام): الْعِلْمُ وِرَاثَةٌ كَرِيمَةٌ، وَ الْآدَابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَةٌ، وَ الْفِكْرُ مِرْآةٌ صَافِيَةٌ. امیر گل ها که درود خدا بر او باد، فرمود: علم، میراثی است بس گرانبها که هر کس آن را به ارث برد، دروازه‌ای به سوی سعادت و خوشبختی به روی او گشوده می‌شود. آداب نیکو و پسندیده، زیورهایی همیشه نو، همیشه تازه و درخشان‌اند که هیچ‌گاه دچار کهنگی نمی‌شوند و همواره بر زیبایی‌های آدمی می افزایند. اندیشه، فکر، همچون آینه‌ای پاک، صاف و زلال و شفاف است که انسان را به درک ژرف از حقیقت و روشنایی هدایت می‌کند و راه درست را از میان انبوهی از پیچیدگی‌ها نمایان می‌سازد. واژه ها: الْعِلْمُ: دانش، علم، معرفت وِرَاثَةٌ: میراث، ارث، انتقال كَرِيمَةٌ: شریف، ارزشمند، والا وَ: و، همچنین، بعلاوه الْآدَابُ: اخلاق، رفتار، آداب حُلَلٌ: جامه‌ها، لباس‌ها، پوشش‌ها مُجَدَّدَةٌ: نو، تازه، جدید وَ: و، نیز، همین‌طور الْفِكْرُ: اندیشه، تفکر، خرد مِرْآةٌ: آینه، بازتاب، نمایانگر صَافِيَةٌ: زلال، شفاف، روشن شرح: یک وقت شما از خود دارایی به جا می‌گذاری، مثلاً باغی، راغی، و یک وقت دانایی؛ یعنی کسی یا کسانی را با حقیقتی یا حقایقی آشنا می‌نمایی. دارایی میراث است، دانایی هم میراث است؛ اما دانایی میراثی گرانبهاست، در حالی که دارایی میراثی است که گاهی برای شما گران تمام می‌شود. چرا که با دارایی معلوم نیست دیگران سر از کجاها در بیاورند، اما با دانایی سر به زیر می‌شوند. به همین جهت امیرالمؤمنین (علیهِ‌السَّلام) فرمود: العِلمُ وِراثَةٌ كَریمَةٌ، دانایی، دانش میراثی گرانبهاست. از ارزش دانایی همین بس که اگر دارایی در خدمت آن قرار بگیرد، با ارزش می‌شود و از بی‌ارزشی دارایی همین بس که اگر دانایی در خدمت آن قرار گرفت، بی‌ارزش خواهد شد. العِلمُ وِراثَةٌ كَریمَةٌ؛ دانش میراث گرانبهاست. از دارایی هرچه بدهی، به همان میزان کم می‌شود و از دانایی هرچه بدهی، بیشتر و بیشتر می‌شود. درست مثل شمعی که هزاران شمع خاموش را روشن می‌کند، اما هیچ از نور آن کاسته نمی‌شود؛ بلکه نور و روشنایی نیز بیشتر و بیشتر خواهد شد. العِلمُ وِراثَةٌ كَریمَةٌ؛ علم میراث گرانبهاست. البته علم تا علم داریم؛ هر علمی میراث گرانبها نیست و میراث هم به هر کسی نمی‌رسد. علمی میراثی گرانبهاست که ریشه در کتاب خدا و کلام اولیای خدا داشته باشد. چنین علمی است که کلید قفل‌های بسته است. چنین علمی است که چراغ راه بشریت است و با چنین علمی می‌توان به جهان نظم و معنا داد. وَالآدابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَةٌ؛ در فصل بهار، وقتی نسیم ملایم صبحگاهی از کنار درختان گیلاس عبور می‌کند، شکوفه‌های ظریف و سفیدشان در نور خورشید می‌درخشند. این شکوفه‌ها چقدر این درختان را تماشایی می‌کنند! آداب، درست مثل این شکوفه‌ها وجود آدمی را زینت و زیبا می‌کنند. آداب در کلام امیرالمؤمنین (علیهِ‌السَّلام) معانی گوناگونی دارد و در اینجا همان فضایل اخلاقی است، همچون راست‌گویی، فروتنی، ایستادگی، تحمل، مدارا، رفتار منصفانه، رعایت حدود و حقوق دیگران، نیکی نمودن، پایبندی به عهد و پیمان، کنترل امیال، بخشش، رضایت به داشته‌ها، و دوری از حرص و آز. این‌ها همه آداب‌اند. این آداب هستند که آدمی را همچون زیور، زینت و زیبا می‌کنند. درست مثل شکوفه‌های بهاری که در هیچ فصلی کهنه نمی‌شوند، این آداب نیز زیورهایی هستند که همیشه تازه و نو باقی می‌مانند؛ همچون طلا که هرگز کهنه نمی‌شود یا نور آفتاب که گذر زمان بر آن تأثیری نمی‌گذارد. وَالآدابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَةٌ؛ همان‌طور که گل‌های خوش‌بو با عطرشان فضای اطراف را دل‌انگیز می‌کنند، آداب و فضائل نیکو نیز قلب‌ها را تسخیر کرده و آدمی را محبوب و محترم می‌سازند. کسی که با ادب رفتار می‌کند، نه تنها خود را زیباتر جلوه می‌دهد بلکه فضای پیرامونش را نیز دلنشین‌تر می‌کند. همان‌طور که گل‌ها با زیبایی و عطر خود دل‌ها را می‌برند، آداب و فضائل نیکو نیز دیگران را به سوی آدمی جلب کرده و روابط انسانی را استوارتر می‌نمایند. وَالفِكرُ مِرآةٌ صافیَةٌ؛ شما دست خود را می‌بینید، اما صورت خود چطور؟ این امکان ندارد مگر آنکه برابر آینه بایستید. و این یعنی با آینه آنچه نادیدنی است، می‌توان دید. امیرالمؤمنین (علیهِ‌السَّلام) می‌فرماید: فِكرُ مِرآةٌ، یعنی با فکر و اندیشه ناشناخته‌ها شناخته می‌شوند که بدون آن امکان‌پذیر نیست. همین سخن امام با فکر فهمیده شد. او وقتی آینه را دید و در آینه صورت خود را دید، با خود گفت: با آینه چیزی دیدم که خود نمی‌توانستم ببینم. فکر هم از همین قماش است. با آن چیزهایی می‌شود فهمید که بدون آن امکان فهم نیست. پس فکر مثل آینه است و لذا فرمود: الفِكرُ مِرآةٌ؛ فکر آینه است و مثل آینه، بدون تعصب و بدون تحریف، حقایق را با دقت و وضوح نشان می‌دهد. وَالفِكرُ مِرآةٌ صافیَةٌ؛ فکر و اندیشه، آیینه‌ای شفاف و روشن است. فکر کمک می‌کند راه‌حل‌های مناسب برای مشکلات پیدا کنیم، قوت‌ها و ضعف‌های خود را بشناسیم، و ایده‌های خلاقانه و نوآورانه خلق کنیم. فکر باعث می‌شود تصمیمات منطقی، معقول و مقبول گرفته شوند. در آیین علوی، فکر عبادت است، آنجا که فرمود: أكثَرُ عِبادَةِ أبی‌ذَرٍّ التَّفَكُّرُ؛ بیشترین عبادت ابوذر اندیشه و اندیشیدن بود. و این یعنی اندیشیدن عبادت است. ابوذر بیش از آنکه بر سجاده بنشیند، دست به زیر چانه می‌برد و می‌اندیشید. نتیجه‌گیری: دانایی میراثی گرانبهاست که با بخشیدن، نه‌تنها کاهش نمی‌یابد بلکه رشد می‌کند و روشنایی می‌بخشد، در حالی که دارایی اگر در خدمت دانایی نباشد، بی‌ارزش خواهد شد. آداب، زینت انسان است که چون شکوفه‌های بهاری، وجود او را زیبا و ماندگار می‌سازد. فکر نیز چون آینه‌ای شفاف است که راه شناخت حقایق را می‌گشاید و کلید حل مشکلات و پیشرفت است. پس با دانایی، آداب و تفکر می‌توان جهان را روشن، زیبا و معنادار کرد. برای پیاده‌سازی این حکمت در زندگی: ۱. تقویت دانش و دانایی: زمانی مشخص برای مطالعه و تفکر اختصاص دهید. کتاب‌هایی را بخوانید که به تقویت مهارت‌های فکری و اخلاقی شما کمک می‌کنند، به‌ویژه آثاری که ریشه در تعالیم الهی دارند. ۲. آموختن و آموزش دادن: دانشی که دارید را با دیگران به اشتراک بگذارید. این کار نه تنها برکات دانش شما را افزایش می‌دهد، بلکه جامعه‌ای آگاه‌تر می‌سازد. ۳. تمرین آداب و فضائل اخلاقی: در رفتار روزمره به اصولی چون فروتنی، راست‌گویی، مدارا و بخشش پایبند باشید. ۴. استفاده از فرصت‌ها برای تفکر و عبادت: لحظاتی از روز را برای خلوت با خود اختصاص دهید. تفکر درباره خلقت، نعمت‌ها و مسئولیت‌های انسانی، مسیر درست را روشن‌تر خواهد کرد. ... کانال تفسیر قرآن کریم : https://castbox.fm/ch/4548650 کانال تفسیر گزیده (۶۰۴ روز با قرآن) : https://castbox.fm/ch/5687188 امام زمان (عج) : https://castbox.fm/ch/4828360 کانال شرح گلستان سعدی : https://castbox.fm/ch/4757516 کانال شرح اشعار سعدی : https://castbox.fm/ch/4748332 ...

نظرها