کتاب صوتی شاهنامه خوانی ( قسمت اول ) با روایتی حماسی از استاد میرجلال الدین کزازی

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

موضوع این قسمت ( مقدمه / در ستایش خِرَد) ) ......................................................................... کتاب صوتی ،شنیداری : منظومه حماسی شاهنامه فردوسی نویسنده : حکیم سخن - ابوالقاسم فردوسی طوسی راوی : روایتی موزون و حماسی ، به همراه ادبیاتی هماهنگ با موضوع از استاد میرجلال الدین کزازی ....................................................................... شاهنامه، حماسه‌ای منظوم، بر حسب دست‌نوشته‌های موجود دربرگیرنده نزدیک به ۵۰٬۰۰۰ تا ۶۱٬۰۰۰ بیت و یکی از بزرگ‌ترین و برجسته‌ترین سروده‌های حماسی جهان، اثر فردوسی است که سرایش آن دست‌آورد دست‌کم، سی سال کار پیوستهٔ این سخن‌سرای ایرانی است. موضوع این اثر، اسطوره‌ها و تاریخ ایران از آغاز تا حملهٔ اعراب به ایران در سدهٔ هفتم میلادی است که در چهار دودمان پادشاهیِ پیشدادیان، کیانیان، اشکانیان و ساسانیان گنجانده می‌شود. شاهنامه از سه بخش اسطوره‌ای، پهلوانی و تاریخی، تشکیل و بر وزن «فَعولُن فعولن فعولن فَعَلْ»، در بحرِ مُتَقارِبِ مثمَّنِ محذوف، نگاشته شده‌است. همچنین سراینده، ابوالقاسم فردوسی توسی (۳۲۹ – ۴۱۶ هجری قمری) شاعر حماسه‌سرای ایرانی و سرایندهٔ شاهنامه، حماسهٔ ملی ایران است. فردوسی را بزرگ‌ترین سرایندهٔ پارسی‌گو دانسته‌اند[۱] که از شهرت جهانی برخوردار است. وی را حکیم سخن و حکیم توس گویند. خلاصه ای از هنر شاهنامه خوانی و سبک خاص آن ::: هنر شاهنامه‌خوانی عبارت از خواندن اشعار شاهنامه فردوسی به آواز مخصوص است. شاهنامه‌خوانی در دو مجلس مختلف اجرا می‌شده‌است یکی مجالس خوانین و اشراف و دیگری در قهوه‌خانه‌ها. شاهنامه‌خوانی در مجالس خوانین به صورت نشسته و در قهوه‌خانه‌ها به صورت ایستاده اجرا می‌شده‌است. شاهنامه‌خوانی در طول تاریخ تبدیل به یک سنت متداوم شده است که در گذشته دارای نقش‌های مهم اجتماعی، اخلاقی، تربیتی، مذهبی، ملی، فرهنگی، ادبی، هنری و سرگرمی بوده است. از آنجایی که موضوع اصلی داستان‌های شاهنامه، حماسه‌ی پیروزی نیکی بر بدی و استیلای نیروی خیر بر نیروی شر است، روایت این داستان‌ها خصلت‌های پاکدامنی، سلحشوری و پهلوانی را تقویت نموده و همچون پندِ پیران الگویی اخلاقی بشمار می‌آمده‌است. خواندن شاهنامه به ویژه در میان ایلات و عشایر موجب پیدایش روحیه‌ی جوانمردی و عیاری می‌گشت که این خود نقش مهمی در ایجاد وحدت و برادری در میان ایل و پاسداری از یک سو از ارزش‌های قومی خود، و از سوی دیگر از ارزش‌های ملی ایران داشته‌ است. عشایر با شاهنامه‌خوانی، نسل به نسل و سینه به سینه ارزش‌های موجود در این اثر را پاس می‌داشتند. این امر موجب شده است که این اثر زبان فارسی بخشی از هویت عشایر ایران باشد و به عنوان مثال، فرهنگ و نام‌های موجود در آن، در نقاط مختلف ایران، استفاده شده است. شاهنامه‌خوانی در بین ایلات بوسیله‌ی بعضی از افراد که سواد مکتبی داشته و دارای صدایی خوش بودند اجرا می‌شد وبرخلاف نقالان شهر نشین برای تأمین معاش نبود. شاهنامه‌خوانی آهنگ و آواز مخصوصی دارد که در بعضی مناطق با نواختن کمانچه همراه است و شروع آن تقریبأ شبیه دستگاه چهارگاه و ادامه‌ی آن شبیه دستگاه ماهور ایران است. شاهنامه خوانی همیشه به صورت انفرادی یا چند نفری اجرا می‌شده و در اجراهای اقوام لر و بختیاری همراه با ساز تال (کمانچه محلی خرم‌آباد) وبا سبک خاص خود همراه می‌شود. این فرهنگ در میان عشایر از جمله عشایر لر و بختیاری متداول بوده است، و امروزه به دلیل شهرنشین شدن بسیاری از عشایر اگر چه کمرنگ‌تر از گذشته شده، اما در بین آنها کاملاً از میان نرفته‌است و هنوز پابرجاست. در فرهنگ لری به شه‌نومه خونی معروف است. شاهنامه‌خوانی با نقالی تفاوت دارد. در شاهنامه‌خوانی گفتار و رفتار اغراق‌آمیز وجود ندارد و قصه‌گو با استفاده از لحن خودش داستان را بیان کرده و گاهی نیز از برخی حرکات برای رساندن معنی بهره می‌برد اما نقالی به نوعی نوعی اجرای نمایشی تک نفره‌است و اجرایش پیچیده‌تر از شاهنامه‌خوانی است. شرحی از استاد بی همتای زبان و ادبیات پارسی جناب آقای دکتر میرجلال الدین کزازی ::: استاد دانشگاه، شاعر، نویسنده، مترجم، شاهنامه‌پژوه و ادیبِ ایرانی است. او از چهره‌های ماندگار فرهنگ و ادب ایران در پنجمین همایش چهره‌های ماندگار به سال ۱۳۸۴ است. وی مشهور به بهره‌گیری از واژه‌های پارسی سره در نوشته‌ها و گفتار خود است. کزّازی عضو هیئت امنای بنیاد فردوسی است. سید جلال‌الدین کزّازی[۵] در ۲۸ دی ۱۳۲۷ در کرمانشاه و در خانواده‌ای اصالتاً اهل روستای کزاز در استان مرکزی به دنیا آمد[۶] که برای ساخت حوزهٔ علمیه به کرمانشاه مهاجرت کرده‌بودند. پدرش سید محمود نام داشت و جد پدری‌اش سید حسین کزّازی رئیس ادارهٔ معارف کرمانشاه بود.[۱] جلال‌الدین کزّازی از همان دوران کودکی به فرهنگ و ادبیات ایران علاقهٔ زیادی نشان می‌داد. این علاقه در دوران استادی و کهن‌سالی از ویژگی‌های سبک نوشتاری و تدریس وی بود. دوره‌های تحصیل و زندگی استاد در جوانی :::: دورهٔ دبستان را در مدرسه آلیانس کرمانشاه گذرانید و از سالیان دانش‌آموزی با زبان و ادب فرانسوی آشنایی یافت. سپس دورهٔ دبیرستان را در مدرسهٔ رازی کرمانشاه به فرجام آورد و آنگاه برای ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ زبان و ادب فارسی به تهران آمد. کزّازی در دانشکدهٔ ادبیات فارسی و علوم انسانی دانشگاه تهران دوره‌های گوناگون آموزشی را سپری کرد. وی در سال ۱۳۵۱ خورشیدی مدرک کارشناسی در رشتهٔ زبان و ادب فارسی از دانشگاه تهران را به دست آورد و به سال ۱۳۷۱، پایان‌نامهٔ دکترای خود را با نام نمادشناسی در شاهنامه نوشت. وی عضو هیئت علمی در دانشکدهٔ ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی وابسته به دانشگاه علامه طباطبایی بود. او افزون‌بر زبان فرانسوی که از سالیان خُردی با آن آشنایی یافته‌است، با زبان‌های اسپانیایی و آلمانی و انگلیسی نیز آشناست و تاکنون ده‌ها کتاب و نزدیک به سیصد مقاله نوشته‌است و در همایش‌ها و بزم‌های علمی و فرهنگی بسیاری در ایران و کشورهای دیگر سخنرانی کرده‌است. دکتر کزّازی علاوه بر فعالیت تخصصی و دانشگاهی خود، در نهادها و مؤسساتی چون بنیاد فردوسی، پژوهشکدهٔ فرهنگ و هنر اسلامی، آکادمی علم و… به تربیت دانش‌پژوهان و علاقه‌مندان به فرهنگ و ادب فارسی می‌پردازد. وی از سال ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۶ به آموزگاری ایران‌شناسی و زبان فارسی در اسپانیا سرگرم بوده‌است. تالیفات ::: تالیفات ایشان به چندین دسته تقسیم میشود که ذیلا بدان پرداخته می‌شود :: دسته اول سفرنامه ها و شرح حال هایی از خود میباشد که شامل 5 اثر به شرح زیر میباشد : الف) سفرنامه‌ها از دهلی نو تا آتن کهن، نشر گویا ۱۳۹۹ روزهای کاتالونیا، نشر گویا ۱۳۹۸ دیدار با اژدها، نشر گویا ۱۳۹۸، نشر قطره ۱۳۸۰ یورکنامه نو، نشر گویا ۱۳۹۸ (که به زبان شعر (چکامه یا قصیده) سروده شده‌است) آنک!... پاریس، نشر صدای معاصر ۱۳۹۸ دسته دوم تالیف ایشان شامل ترجمه هایی با ارزش میباشد که آن نیز شرح داده میشود : پ) ترجمهٔ متون خارجی تِلماک، نویسنده: فِنلون، نشر مرکز ایلیاد، نویسنده: هومر، نشر مرکز انه اید، نویسنده: ویرژیل، نشر مرکز اُدیسه، نویسنده: هومر، نشر مرکز آتالا و رِنه، نویسنده: شاتوبریان، نشر مرکز رویدادهای شهر سنگی، نویسنده: اسماعیل کاداره، نشر مرکز سه داستان: نویسنده: گوستاو فلوبر، نشر گویا سیلوی، نویسنده: ژرار د نروال، نشر گویا بهار خسرو: گشت و گذاری در تاریخ و فرهنگ ایران، نویسنده: پیترو چیتاتی، نشر گویا جهان اشباح، نویسندگان: آلکس رودین و دانیل همر، نشر عطایی کمدی الهی (خندستانِ خدایی): دوزخ – برزخ – بهشت، نویسنده: دانته آلیگیری، نشر معین چامه‌ها، نویسنده: هوراس، نشر معین زندگی در بهروزی و کوتاهی زندگی، نویسنده: سِنِکا، نشر معین دربارهٔ طبیعت، نویسنده: کاروس، نشر معین شهسوار ارابه، نویسنده: کترین دوتروی، نشر معین افسانه‌های دگردیسی، نویسنده: اوید، نشر معیر .جهان پس از مرگ، نویسنده: آرتور دویل، نشر دنیای کتاب سومین دسته از آتار ایشان شخصیت شناسی بزرگان میباشد که به آن می‌پردازیم :: شخصیت‌شناسی بزرگان وخشور ایران: زندگی زرتشت در قالب داستان، نشر معین فرزند ایران: زندگی فردوسی در قالب داستان، نشر معین پدر ایران: زندگی کوروش در قالب داستان، نشر معین خاقانی شروانی: زندگی خاقانی در قالب داستان، نشر دفتر پژوهش‌های فرهنگی و اما دسته بعدی آتار استاد شامل تصحیح و ویرایش آثار ادیبات پارسی میباشد که به آن میپردازیم :: ویرایش و گزارش متون کهن فارسی نامه باستان: ویرایش و گزارش شاهنامه فردوسی، سری ۱۰ جلدی، نشر سمت گامی در بیکران: گزارش بیست و یک غزل از حافظ، نشر سمت سراچه آوا و رنگ: خاقانی‌شناسی، نشر سمت بر آستان جانان: گزارش بیست غزل حافظ، نشر سمت دیرِ مغان: گزارش بیست غزل حافظ، نشر گویا چراغی در باد: گزارش بیست غزل حافظ، نشر گویا پند و پیوند: گزارش بیست غزل حافظ، نشر گویا شاهنامه فردوسی: ویرایش نو، سری سه جلدی، نشر ترنگ رباعیات خیام: ویرایش نو، نشر مرکز غزل‌های سعدی: ویرایش نو، نشر مرکز رخسار صبح: گزارش یک چامه از خاقانی شروانی، نشر مرکز گزارش دشواری‌های دیوان خاقانی شروانی، نشر مرکز دیوان خاقانی شروانی: ویرایش نو، دو جلدی، نشر مرکز گزیده‌ای از سروده‌های شیخ الرئیس قاجار، نشر مرکز دیوان میرزا محمدباقر حسینی، نشر مرکز بدائع الافکار فی صنایغ الاشعار، نویسنده: کمال‌الدین واعظ کاشفی سبزواری، نشر مرکز دفتر دانایی و داد: بازنوشت شاهنامه فردوسی، نشر معین ناله‌ای از نایِ نای (کاوشی در مثنوی و نی نامه آن)، نشر صدای معاصر سوزن عیسی: گزارش یک چامه از خاقانی شروانی، نشر آیدین پارسا و ترسا: گزارش یک داستان از منطق‌الطیر عطار، نشر آیدین خشم در چشم: گزارشی از داستان رستم و اسفندیار شاهنامه، نشر آیدین تندبادی از کنج: گزارشی از داستان رستم و سهراب شاهنامه، نشر آیدین در پیرامون رستم و اسفندیار، نشر جهاد دانشگاهی واحد تهران جایزه‌های دریافتی جایزهٔ بهترین کتاب سال، ۱۳۶۹ جایزهٔ نخست پژوهش‌های بنیادینِ جشنواره خوارزمی، ۱۳۸۳ برگزیده چهره‌های ماندگار در فرهنگ و ادب، ۱۳۸۴ چهرهٔ برگزیده استان کرمانشاه، ۱۳۸۴ سپاس‌نامه از انجمن معتبر ادبی پارناسوس یونان، ۱۳۸۴ پژوهشگر برگزیدهٔ دانشکده ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی، ۱۳۸۵ چهرهٔ ماندگار در کرج، ۱۳۸۷ استاد نمونه دانشگاه آزاد، ۱۳۸۷ جایزهٔ برترین کتاب سال در مؤسسهٔ انتشارات دانشگاه تهران برای دورهٔ ۱۰جلدی نامهٔ باستان (متن شاهنامهٔ فردوسی با توضیح و بررسی)، ۱۳۸۸ پژوهشگر نمونهٔ استان مرکزی، ۱۳۸۸ تقدیر در بخش مستندنگاری جایزه ادبی جلال آل احمد، برای کتاب برگزیده آنک پاریس، ۱۳۹۶ برگزاری آیین نکوداشت از سوی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، با نام چهره ماندگار زبان و ادب پارسی، ۱۴۰۲ یادبود به‌منظور بزرگداشت جلال‌الدین کزّازی، فرهنگسرایی در شهر کرمانشاه در محلهٔ کارمندان به نام «فرهنگسرای استاد میرجلال‌الدین کزّازی» نام‌گذاری شده‌است. این فرهنگسرا در روز ۵ تیر ۱۳۹۸ به مناسبت ۶ تیر روز کرمانشاه افتتاح شد.[۷]

نظرها