تحلیل اثر مفهوم کهن‌الگوها بر شکل‌گیری هندسه و تناسبات کالبدی کلیساهای تبریز

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

هندسه به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین اصول در شکل‌گیری و سازمان‌دهی فضاهای معماری، جایگاهی ویژه در بناهای مذهبی و عبادتگاهی دارد. این عنصر نه‌تنها عامل نظم‌دهنده به ساختار کالبدی بناست، بلکه به‌مثابه زبانی نمادین، ارتباط میان انسان، فضا و امر قدسی را برقرار می‌سازد. در هر مکتب فکری و مذهبی، هندسه بر اساس نوع جهان‌بینی، مفاهیم هستی‌شناختی و الگوهای ذهنی آن مکتب شکل گرفته و تجلی عینی باورهای درونی را در کالبد بناها ممکن می‌سازد. در این میان، فضاهای عبادی در آیین مسیحیت، به‌ویژه کلیساها، به‌عنوان مکانی برای نیایش و تعالی روح، واجد نظم و هندسه‌ای خاص هستند که در خدمت معنا و کارکرد عبادی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تأثیر مفهوم «‌کهن‌الگوها» یا کهن‌الگوهای جمعی بر شکل‌گیری هندسه و تناسبات کالبدی کلیساهای تاریخی شهر تبریز انجام شده است. این کلیساها شامل کلیسای کاتولیک‌ها (عذرای توانا)، مریم مقدس، مریم ننه و سرکیس مقدس می‌باشند که هر یک نمونه‌ای شاخص از ترکیب هنر، اعتقاد و دانش معماری در بستر فرهنگی خاص خود هستند. در این پژوهش، ابتدا ساختار هندسی و تناسبات کالبدی پلان‌ها، نماها و عناصر شاخص معماری این کلیساها بررسی شده و سپس ارتباط معنایی و نمادین آن‌ها با ‌کهن‌الگوهای مفهومی همچون مرکزیت، محوریت، تقارن، نور و تعالی تحلیل گردیده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که حضور ‌کهن‌الگوها در ساختار هندسی کلیساها، نه‌تنها به نظم فضایی آن‌ها شکل داده، بلکه معنا و هویتی قدسی به کالبد معماری بخشیده است. در نتیجه، هندسه در معماری کلیساهای تبریز را می‌توان زبانی نمادین دانست که میان جهان مادی و معنوی پیوند برقرار کرده و بُعدی از تجربه روحانی را در قالب فرم و فضا متجلی می‌سازد. نویسندگان مقاله: شهرزاد آیینه‌چی و شیرین خالق‌پناه، دوره ۱، شماره ۱، بهار ۱۴۰۳ https://doi.org/10.22034/hsaj.2025.548288.1004

نظرها