سخنرانی دکتر حلیمه رحمانی در همایش تخصصی استاندارد شماره ۴۳

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

دکتر حلیمه رحمانی با نگاهی تحلیلی و آینده‌نگر به بررسی پیامدهای اجرای استاندارد حسابداری شماره ۴۳ بر سایر استانداردها و همچنین تحولات پیش‌رو در نظام تدوین استانداردهای حسابداری کشور پرداخت. وی با نقل شعری از خیام، «از خاک درآمدیم و بر باد شدیم»، آغازگر بحثی شد که از دیدگاه فلسفی، ورود به دوره‌ای جدید در حسابداری ایران را نوید می‌داد: دوره‌ای با مفاهیم نوین، ساختارهای در هم تنیده و الزام به بازاندیشی در رویه‌های سنتی. تأثیر زنجیروار استاندارد ۴۳ بر سایر استانداردها دکتر رحمانی در بخش نخست سخنان خود به این موضوع پرداخت که ورود استاندارد ۴۳ تنها به معنای پذیرش یک رویه جدید در شناسایی درآمد نیست، بلکه موجب « بازتعریف مفاهیم بنیادین » و « ضرورت اصلاح گسترده در سایر استانداردهای ملی » شده است.او تصریح کرد: ما صرفاً با یک استاندارد جدید مواجه نیستیم؛ بلکه با اصلاح یازده استاندارد دیگر روبرو خواهیم شد. هر بار که در استاندارد ۴۳ مفهومی جدید متولد می‌شود یا بسط می‌یابد، دست‌کم یک یا چند استاندارد دیگر دچار تغییر ساختاری خواهد شد. این تأثیرات را دکتر رحمانی به تفصیل به صورت زیر طبقه‌بندی کرد: · استاندارد شماره ۱ (نحوه ارائه صورت‌های مالی): حذف ارجاع به بند ۳۳ درباره تعریف درآمد و جایگزینی آن با مفاهیم مندرج در استاندارد ۴۳. · استاندارد شماره ۴ (ذخایر): حذف ذخایر ناشی از قراردادهای معمول طبق ۴۳؛ تنها ذخایر مربوط به قراردادهای زیان‌بار باقی می‌ماند. · استاندارد شماره ۸ (موجودی‌ها): تطابق مخارج ایفای قرارداد با الزامات جدید، اضافه‌شدن بندهایی برای رسیدگی به قراردادهای با مخارج خاص. · استاندارد ۱۱ و 17 (دارایی‌های ثابت مشهود و نامشهود): جایگزینی زمان انتقال مخاطرات و مزایا با «انتقال کنترل» در تعیین زمان تحقق درآمد. · استاندارد ۱۵ (درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری): تعریف مجدد شمول یا عدم شمول اقلامی چون سود سهام و سود تضمین‌شده در چارچوب جدید. · استاندارد ۲۲ (گزارشگری میان‌دوره‌ای): الزام به افشاهای میان‌دوره‌ای در خصوص تعهدات عملکردی. · استاندارد ۳۵ (مالیات عملکرد): گسترش مصادیق تفاوت‌های موقت و دائم در پرتو جدیدترین شیوه‌های شناسایی درآمد. · استاندارد ۳۶ و 37 (کاهش ارزش دارایی‌ها و افشاهای مکمل): بازنگری در برخی رویه‌ها و استثناهای بندهای پیشین. دکتر رحمانی در توضیح این اثر زنجیره‌ای گفت: هر تغییری که در واژگان بنیادین ایجاد می‌شود، به‌مثابه اصلاح معماری کل ساختمان استانداردهای حسابداری است. پروژه‌های آینده در مسیر تدوین استانداردها در ادامه ارائه، ایشان چشم‌انداز تحولات آینده را با سه دسته پروژه اصلی طبقه‌بندی کرد: الف) پروژه‌های قطعی در حال اجرا · تجدیدنظر در چارچوب نظری: به‌روزرسانی چارچوب نظری به‌منظور انطباق با نسخه جدید چارچوب بنیاد IFRS، شامل بازتعریف هدف گزارشگری ، مفاهیم واحد گزارشگر ، ویژگی‌های کیفی اطلاعات و ساختار عناصر . ب) پروژه‌های احتمالی به‌عنوان مسیرهای توسعه · به‌روزرسانی استانداردها مطابق نسخه‌های جدیدIFRS نظیر اصلاح روش ارزش ویژه، و سایر به‌روزرسانی‌های متداول. · پروژه تجدید ساختار صورت‌های مالی (IFRS 18) دکتر رحمانی به بیان جزئیاتی از IFRS 18 پرداخت که در آن: o صورت سود و زیان به سه بخش عملیاتی، سرمایه‌گذاری و تأمین مالی تقسیم خواهد شد. o افشاهای اختیاری KPIهای مدیریتی تبدیل به الزامات خواهد شد. o صورت جریان وجوه نقد الزاماً از سود عملیاتی شروع خواهد شد. o یادداشت‌های توضیحی مفصل‌تر و اطلاعات تجمعی در صورت‌ها کاهش می‌یابد. این تغییرات شکلی و محتوایی در صورت‌های مالی، ما را به سوی گزارشگری با رویکرد مدیریتی و تحلیلی‌تر سوق می‌دهد. ج) پروژه‌های نوظهور با اثرگذاری فرابخشی · ارتباط بین استانداردهای مالی و پایداری (Sustainability) وی به توضیح ساختار جدید ISSB پرداخت که در آن گزارشگری مالی و پایداری را به صورت مکمل ارائه می شوند. رحمانی گفت: از سال ۱۴۰۵ به بعد، گزارشگری مالی تنها به صورت‌های مالی سنتی محدود نخواهد بود؛ بلکه شامل افشاهای پایداری نیز خواهد شد. او افزود که هدف این حرکت، پاسخگویی به نیازهای همان گروه استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی سنتی (سرمایه‌گذاران و اعتباردهندگان) است، نه تمام ذی‌نفعان اجتماعی، تا همچنان انسجام اطلاعات حفظ شود. مفاهیم جدید و مرزهای در حال گسترش یکی از بخش‌های قابل‌تأمل ارائه خانم دکتر حلیمه رحمانی، تحلیل روند « گسترش مرزهای مفهومی حسابداری » بود. وی از مفاهیمی سخن گفت که تا پیش از این در حسابداری مرسوم جایگاهی نداشتند، اما حالا به واسطه ورود مباحث پایداری در حال پذیرش در استانداردهای بین‌المللی هستند. نمونه‌هایی که مطرح شد: · سرمایه انسانی و سرمایه فکری (Human Capital) قبلاً به دلیل عدم وجود کنترل ، دارایی محسوب نمی‌شدند؛ اما اکنون پروژه‌های شناسایی و اندازه‌گیری آن‌ها در IFRS مطرح شده‌اند. · عدم اطمینان‌های اقلیمی و آثار آن بر افشا و ذخایر: مثال شرکت‌هایی که در مناطق مختلف جغرافیایی تحت تأثیر ریسک اقلیم فعالیت دارند و باید درآمدشان را به تفکیک منطقه افشا کنند. · ذخایر ناشی از ریسک‌های زیست‌محیطی یا کربن: نهادهای بین‌المللی در حال بررسی الزام شناسایی ذخایر برای تعهدات ناشی از بحران‌های اقلیمی هستند. خانم دکتر حلیمه رحمانی هشدار داد:مرزهایی که پیش‌تر می‌گفتیم نباید از آن عبور کنیم—مثل تعریف دارایی یا اندازه‌گیری سرمایه انسانی—اکنون در حال از بین رفتن هستند. اگر خودمان را با این روند تطبیق ندهیم، تنها یک سال عقب‌ماندگی معادل ده سال انحطاط خواهد بود. جمع‌بندی: مسئولیت‌پذیری و آمادگی برای آینده دکتر رحمانی ارائه خود را با تأکیدی اخلاقی-حرفه‌ای به پایان رساند: اکثر اعتراض‌ها به تغییرات استانداردها به این دلیل است که می‌خواهیم در وضعیت قبلی بمانیم؛ اما تغییر محیط اجتناب‌ناپذیر است. اگر ما خود را به‌روزرسانی نکنیم، نه فقط به عقب می‌رویم، بلکه بی‌ارتباط با نیازهای روز باقی خواهیم ماند.

نظرها