تحلیل بورس امروز ۲۹ اردیبهشت ۹۹؛ برای چندمین بار رکورد کمترین ارزش معاملات خرد شکسته شد؟!

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

شاخص کل امروز با کاهش حدود ۱ درصدی مواجه شد و به رقم ۱ میلیون و ۲۲۴ هزار واحدی رسید. فملی و فولاد بیشترین تاثیر منفی بر شاخص را اِعمال کردند. ارزش معاملات خرد با کاهش ۲۳ درصدی نسبت به روز کاری قبل در محدوده ۸۶۰ میلیارد تومان قرار گرفت. امروز حقیقی ها حدود ۴۵۰ میلیارد تومان نقدینگی به بازار تزریق کردند. نرخ ارز و سکه نیز نسبت به روز کاری قبل کاهش داشت و به ترتیب در محدوده ۲۴.۵۰۰ تومان و ۱۰.۳۹۰.۰۰۰ تومان قرار گرفتند. امروز بازار سهام از همان ابتدا با فشار عرضه شروع شد و باز هم رنگ غالب قرمز بود. باز هم معدود نمادهای سبز، شاید به تعداد انگشتان دست دیده می شد. کاهش حجم و ارزش معاملات بار دیگر رکورد زد و به کمترین میزان خود از ابتدای سال ۹۹ تا به حال رسید. خروج نقدینگی حقیقی ها نیز تداوم یافت و در یک اتفاق بسیار نادر باز هم حدود نیمی از ارزش معاملات ناشی از خروج و فرار از بازار بود. امروز شاهد افزایش ارزش صفوف فروش بازار به محدوده ۷ هزار میلیارد تومان و همچنین افزایش تعداد نمادهای دارای صف فروش یعنی بالغ بر حدود ۵۰۰ نماد نیز بودیم. این مقدار بیش از ۸۰% کل نمادهای بازار بود. یک دلیل مهم برای افزایش ارزش صفوف فروش و افزایش تعداد آن و همچنین کاهش محسوس حجم و ارزش معاملات به اجرای قریب الوقوع تغییرات جدید دامنه نوسان و حجم مبنا باز می گردد. شب گذشته هیئت مدیره سازمان بورس تصمیم گرفت تا دامنه نامتقارن بورس را به مثبت ۶ و منفی ۳ درصد از اول اردیبهشت تغییر دهد. همچنین مقرر شد تغییراتی اِعمال شود تا نمادها راحت تر مشمول قانون گره معاملاتی شوند. این تغییر شامل افزایش مقدار حجم معاملات سهام برای مشمول شدن به گره از ۵% حجم مبنا در ۵ روز به ۲۰۰% حجم مبنا در ۵ روز صف فروش می باشد. حجم مبنای قانون گره معاملاتی نیز به عدد ۱ تغییر کرد تا راه برای تعادل نمادها فراهم گردد. تغییر قانون گره معاملاتی و افزایش دامنه نوسان دو خواسته فعالان بازار بود که هیئت مدیره سازمان بورس به آن تن داد. اما نکات بسیار مهمی مطرح است و این تغییرات حساسیتهای بسیاری را برانگیخت. دقت کنید که ۳ تغییر را شاهد بودیم. این ۳ تغییر شامل افزایش دامنه نامتقارن در سمت منفی، افزایش حجم معاملات برای شمولیت قانون گره و نهایتاً رسیدن حجم مبنا به ۱ برای اِعمال تغییرات قیمت پایانی، می باشد. دامنه نوسان در گره معاملاتی همان ۲ برابر قبلی باقی ماند و تغییر نکرد. اجرای این قانون می تواند تعداد نمادهای بیشتری را مشمول گره معاملاتی کند. از طرفی اجرای این قانون راه را برای کاهش قیمت سهام و خروج از بن بست صف فروش رهایی می بخشد. اما چرا فعالان بازار مخالف اجرای آن هستند؟ فعالان بازار معتقدند که مشکل بازار دامنه نوسان و قانون گره معاملاتی نبوده و نیست و این تغییرات ضررهای جبران ناپذیری را به سرمایه گذاران فعلی وارد می کند و راه را برای ریزش بیشتر شاخص، خروج بیشتر پول از بازار و ترس و وحشت سرمایه گذاران فراهم می کند. تا اینجای کار این صحبتها کاملاً صحیح است. اما باید دقت داشت که زمانی که هیچ راه خارجی نظیر تزریق پول یا حمایتهای دولتی برای برون رفت از قفل شدگی بازار وجود ندارد آیا اصولاً راه دیگری هم برای نقد شوندگی بازار باقی می ماند. شاید بهتر بود به جهت متعادل سازی، حجم مبنا در قانون گره به ۱ تغییر می کرد اما میزان حجم مشمول این قانون از ۵% حجم مبنا به ۲۰۰% افزایش پیدا نمی کرد تا تعداد نمادهایی که مشمول این قانون می شود افزایش نمی یافت. اما واقعیت این است که این روشها در بازارهای جهانی منسوخ شده است. اصولاً خود دامنه نوسان فرهنگ صف نشینی، صف پروری و دستکاری بازار را در پی دارد. در بازارهای جهانی از مکانیسمهای توقف خودکار، دامنه نوسان پویا در کنار دامنه ایستا استفاده می کنند تا بازار هیچوقت غیر نقد شونده مرده و قفل نباشد. مقاله های بی شماری در ژورنالهای علمی در زمینه مضرات دامنه نوسان منتشر شده است. البته اینها به زبان لاتین است اما بخشی از آنها توسط تیم تحقیق و توسعه سازمان بورس ترجمه شده است. بازار سهام ایران نیز تجربه دامنه نوسان باز را در بازگشایی پالایشگاه ها در زمان افت شدید قیمت نفت در سالیان نه چندان دور را داشت. چه اتفاقی افتاد؟ بعد از حدود ۵۰% ریزش قیمتی در این بازگشایی تاریخی، با تکمیل شدن اصلاح قیمتی در آنها، تقاضا به سمت نمادها سرازیر شد. اصولاً هرگونه محدودسازی معاملات رکن اصلی بازار یعنی نقد شوندگی آن را تحت تاثیر قرار می دهد. تجربه نیز ثابت کرده است اگر بنا به اصلاح بازار باشد با این نوع محدودسازی ها نمی توان جلوی اصلاح ها را گرفت. هستند بسیاری که نیاز به نقدینگی دارند اما ناتوان از فروش سهام خود هستند. عدم نقد شوندگی بازار، خریداران را نیز کم انگیزه می کند. موضوع بورس و ریزشهای پی در پی آن حساسیتها را بیش از پیش برانگیخت و قرار است در جلسه سران قوا مطرح شود. واضح است از دولتی که روزهی پایانی عمر خود را می گذارند نمی توان انتظار کمک داشت. دولتی که به اذعان آمارها ۲۵% مالیات سال ۹۹ را از شرکتهای بورس و حجم معاملات بورس کسب کرده است. ۳۵ هزار میلیارد تومان سهام فروخته است و بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان اوراق منتشر کرده است اما هم اینک انگیزه ای برای حمایت از بازار ندارد. از جلسه سران قوا نیز انتظار حمایت و یا تزریق نقدینگی نمی رود. شاید بهتر باشد سران قوا به مسائلی نظیر قیمتگذاری دستوری ورود کنند. آزادسازی قیمت خودرو می تواند خبر بسیار خوبی از خروجی آن جلسه باشد. امید می رود علی رغم اوضاع نامساعد فعلی در بازار سهام، مواردی همچون تزریق منابع هلدینگها و صندوق های با درآمد ثابت یعنی بهبود بازار با اتکا به منابع درونی خود بازار میسر شود. چرا که امیدی به تزریق منابع خارجی نیست.

نظرها