گزارش 16 آذر و پیش بینی بازار فردا؛ بازار در حصار معماها؟!

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

تغییر شاخصهای امروز شاخص کل و شاخص هم وزن شاخص کل بورس، امروز با کاهشی حدود نیم درصدی در رقم ۱ میلیون و 337 هزار واحدی بود. شاخص هم وزن نیز همین شرایط را تجربه کرد و در رقم 361 هزار واحد بود. تاثیر در شاخص شپدیس و فارس بیشترین تاثیر مثبت؛ کگل و شفن بیشترین تاثیر منفی بر شاخص را اِعمال کردند. ارزش معاملات خرد در محدوده 2800 میلیارد تومان قرار گرفت. بیشترین ارزش معاملات خرد را کالا و پالایش داشتند. بیشترین سهام پر تراکنش را فملی و کالا داشتند. روند ورود و خروج نقدینگی حقیقی ها حدود 270 میلیارد تومان منفی بود. نرخ ارز و سکه به ترتیب در محدوده 30.970 تومان و 13.245.000 تومان قرار گرفتند. تعداد نمادهای مثبت و منفی در پایان معاملات امروز 198 نماد مثبت بودند. از این تعداد 39 نماد با صف خرید به کار خود پایان دادند. در مقابل 426 نماد منفی بودند و از این تعداد نیز 138 نماد با صف فروش به کار خود پایان دادند. نمادهای با بیشترین صف خرید و صف فروش گشان و خودکفا بیشترین صف خرید و وبرق و وسخوز بیشترین صف فروش را داشتند. ارزش صفوف خرید در برابر ارزش صفوف فروش امروز 70 میلیارد تومان صف خرید و 479 میلیارد تومان صف فروش در پایان معاملات در بازار دیده می شد. نمادها با بیشترین ورود (خروج نقدینگی) حقیقی ها تیپیکوح و جم بیشترین ورود نقدینگی حقیقی و وگردش و شستا بیشترین خروج نقدینگی حقیقی ها را به خود اختصاص دادند. میانگین سرانه خرید و فروش هر کد حقیقی 13.8 میلیون تومان خرید در برابر 16 میلیون تومان فروش بوده است. صنایع با بیشترین ورود (خروج) نقدینگی حقیقی ها داروئی و هتل و رستوران بیشترین ورود نقدینگی حقیقی و بانکی و فلزی بیشترین خروج نقدینگی حقیقی را به خود اختصاص دادند. شرایط بازار امروز بازار امروز با افزایش عرضه ها آغاز شد. این عرضه ها در تمامی نمادها و گروه ها وجود داشت. اما در ادامه شاهد مثبت شدن بعضی از نمادها در اغلب گروه های بازار بودیم؛ اما در ظاهر کوچکترها از تعداد نمادهای مثبت بیشتری برخوردار بودند. از لحاظ ارزشی تفاوتی بین بازار امروز و دیروز نبود و بازار تنها اندکی با افزایش حجم روبرو شد. در این بین خروج نقدینگی حقیقی ها همچنان تداوم داشت و بار دیگر تراز درآمد ثابتها مثبت شد. 3 روز متوالی بود که درآمد ثابتها تراز منفی را ثبت می کردند اما امروز ورق به نفع این گروه برگشت. علی القاعده همگام با منفی شدن تراز درآمد ثابتها، باید تراز نقدینگی حقیقی ها به بورس مثبت شود اما برخلاف این رویه را در بازار شاهد بودیم. با توجه به ماهیت ریسک گریز بودن درآمد ثابتها، برخی شواهد از جذاب شدن نرخ سود در بانکها حکایت دارد که مقصد نقدینگی درآمد ثباتهاست؛ البته با توجه به تورم عمومی در اقتصاد و افزایش دوباره کالاها و افزایش نرخ ارز، ممکن است این نقدینگی به سمت بازار کالایی و حتی خودرو حرکت کرده باشد. البته این موضوع نیاز به بررسی بیشتری دارد و ممکن است این نقدینگی، تنها به اصطلاح پارک شده باشد. ورود / خروج پول حقیقی ( تغییر مالکیت حقیقی ها ) در اوراق بدهی و صندوق ها؛ نمودار از شناسایی تحرکات معمای نرخ ارز با اینکه نرخ ارز آزاد پس از برخورد با نقاط 32000 تومانی، اندکی اصلاح کرد اما هیچ فعال بازاری، انتظار کاهش چندانی را از نرخ ارز ندارد. بیش از هر چیز این نرخ نیمایی است که آزار دهنده است. بانک مرکزی نرخ دلار در سامانه نیما را بسیار کند افزایش می دهد. این اتفاق رانت بالایی را از جیب سهامداران و شرکتها به واسطه ها واریز می کند. ارز صادرکننده غیر نفتی که مالکیتش در اختیار صندوق های بازنشستگی مختلف اعم از نفت، کشوری، نیروهای مسلح و البته سهام عدالت و سهامدار جزء است، با دستور و دخالت دولت با اختلاف فاحش زیر قیمت بازار به رانت دار و وارد کننده که بخشی از این رانت خوارها، احتکار کننده کالا هم هستند، منتقل می شود. امروز دلار نیمایی در نزدیکی ۲۴ هزار تومان قرار گرفت و فاصله خود را با دلار آزاد اندکی کاهش داد. نرخ دلار نیمایی در 1 ماه گذشته حدود 800 تومان افزایش داشته است که در برابر رشد نرخ ارز آزاد بسیار ناچیز است. دلار نیمایی در نزدیکی ۲۴ هزار تومان؛ جدول از ایران جیب اما پرسش اینجاست که علیرغم اطلاع دولت از این موضوع و شرایط اسفناک بورس، چرا دولت اجازه تعدیل نرخ ها را نمی دهد. بحث هایی در کنترل تورم نهفته است اما به نظر می رسد این همه ماجرا نیست. با توجه به رشد عجیب و غریب کالاهای ضروری در بازارهای جهانی، هزینه تامین کالاهای اساسی با ارز ترجیحی رشد بسیار زیادی داشته است و دولت نیز ناتوان از تامین این ارز است. گفته می شود با قیمتهای جهانی امروز نیاز به 26 میلیارد دلار ارز ترجیحی در سال جاری وجود دارد. برخی شواهد نشان می دهد که دولت در حال تامین این ارز از بازار نیما می باشد. بنابراین واضح است که دولت تمایلی به رشد نرخ ارز نیما نداشته باشد. البته این کار با اثر بر پایه پولی می تواند تورم زا باشد. سقف تخصیص ارز ترجیحی در بودجه سال جاری 8 میلیارد بوده است که تا بحال حدود 12 میلیارد دلار تخصیص داده شده است. بنابراین ادامه این رویه برای دولت تقریباً ممکن نیست. به همین دلیل است که امروز رئیسی عنوان کرد: “لایحه حذف ارز ترجیحی با مطالعه و حساب شده تدوین و ارائه شد و برخی مطالب مطرح شده درباره پس گرفتن آن از مجلس، صحت ندارد و خلاف واقع است. فوریت بررسی این لایحه در مجلس رای نیاورده است. اقتصاد ما نیاز به جراحی دارد و حاضریم برای سامان یافتن اقتصاد کشور و زندگی مردم از آبرویمان مایه بگذاریم.” واضح است علیرغم تمام این اظهارات، نوعی ترس از حذف ارز ترجیحی وجود دارد. ارزی که از اول انقلاب تا بحال در اقتصاد بوده است و هیچ دولتی جرات حذف آن را نداشته است. اگر دولت اصرار به حذف کامل این ارز دارد واضح است هیچ نیازی به لایحه مجلس ندارد و براحتی می تواند این ارز را حذف کند. اما به نظر می رسد دولت نیاز دارد تا همراهی بیشتر مجلس را در این خصوص داشته باشد تا در صورت موج تورمی تمام تقصیرها به گردن دولت نباشد. در اظهار نظر دیگری معاون پارلمانی وزیر اقتصاد گفت: “در لایحه بودجه ۱۴۰۱ دولت، ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی وجود ندارد و تخصیصی برای اعطاء این ارز در نظر گرفته نشده است. با وجود حذف اعطاء این نوع تخصیص در بودجه‌بندی سال آینده از راهکار جایگزین، مبلغ یک صد هزار میلیارد تومان برای حمایت و پشتیبانی از اقشار آسیب‌پذیر در نظر گرفته شده است که می‌تواند جایگزین مناسبی، برای حمایت از این اقشار باشد.” در اظهار نظری دیگر، جعفر قادری، نماینده مجلس شورای اسلامی، با اشاره به اینکه در شرایط موجود، امکان تأمین ۱۸ میلیارد دلار ارز ۴۲۰۰ تومانی تا پایان سال وجود ندارد، گفت: “اگر بخواهیم روال گذشته را ادامه دهیم، احتمالاً با مشکلاتی مواجه خواهیم شد. زیرا اگر دولت با تأمین ارز از بازار آزاد، بخواهد کالاهای اساسی با ارز ۴۲۰۰ تومانی را وارد و توزیع کند، به منابع بسیار زیادی و استقراض از بانک مرکزی نیاز دارد که ممکن است در توان دولت نباشد و مشکلاتی را نیز برای اقتصاد ایجاد کند. بنابراین باید در بخشی از کالاها که مشمول ارز ۴۲۰۰ تومانی شده‌اند، بازنگری و آنها را به چند قلم محدود کنیم، تا ۱۲ میلیارد دلار تخصیص داده شده، تأمین شود.” وزیر اقتصاد نیز در این باره گفت: “حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی تکلیف قانونی است و اکنون به غیر از دارو و گندم فقط برای ۵ قلم کالا اختصاص یافته است. سعی داریم مقدمات به گونه‌ای فراهم شود تا این حذف به تدریج انجام شود.” معمای نرخ گاز مدتی است که فرمول نرخ گاز با انتقاد گسترده تحلیلگران بازار روبرو شده است. برخی شایعات از فاکتور 30 سنتی نرخ گاز در آبان ماه حکایت دارد که عدد بسیار عیجبی است. قائدتاً این شایعات بار روانی منفی بر بازار خواهد گذاشت که شاهد آن هستیم. در همین زمینه مهدی رضایتی تحلیلگر بازار معتقد است: “طراحی اولیه فرمول نرخ گاز به گونه ای بوده است که مزیت نسبی در صنایع داخلی حفظ شود اما در حال حاضر نرخ گاز ایران بیش از 2.5 برابر کانادا است. حتی برای صنایع بزرگ با فرمول 30 درصد هم نرخ نزدیک نرخ کانادا است. وصل شدن نرخ گاز به هاب های اروپایی که گاز را از روسیه وارد میکنند، موجب شده فشار پوتین به اروپا به صنایع داخلی دارنده بزرگترین منابع گازی منتقل شود. این در شرایطی است که هم ضریب نرخ احتمالا رشد می کند و هم نرخ گاز داخلی. بنابراین برای اینکه حداقل نرخ ها بیشتر از کانادا نشود تعدیل فرمول ضروری است.” فرمول نرخ گاز؛ نمودار از پاراگراف با این نرخ گاز بسیاری از صنایع متضرر خواهند شد. این فرمول از پایه غلط است. جمع 4 هاب و تعمیم آن به صنعت در ایران، پایه غلطی است. آیا منطقی است که قیمت گاز در ایران بیش از آمریکا باشد. باید گاز اروپا که مصرف کننده است نه تولید کننده را از این فرمول حذف کنند. خلاصه کلام اینکه با گاز دو برابر قیمت آمریکا باید تولید کنیم، با تخفیف عمده به خاطر تحریم صادر کنیم و دلار آن را ۳۰ درصد پایینتر از قیمت در سامانه نیما بفروشیم. این ظلمی بزرگ در حق صنایع است. امیر صباغ معاون اقتصادی ایمیدرو در این زمینه نوشت: ” فرمول قیمت گاز ایران که دومین دارنده ذخایر گازی دنیا است، به گونه ای است که اگر در آمریکا سرما شود، اگر پوتین از اروپا بخواهد امتیاز سیاسی بگیرد و ارسال گاز به آن قاره را محدود کند، در کشور ما تولیدکننده داخلی جریمه این موضوع را خواهد داد. اصلاح قیمت گاز در بودجه 1401 یکی از مهمترین الزامات رشد 12.5% صنعتی خواهد بود و لازم است در جهت رقابت پذیری، این موضوع در دستور مجلس قرار گیرد. عدم توجه به این موضوع و تاکید بر درآمد 175 هزار میلیارد تومانی ناشی از گاز طبیعی در بودجه، صنایع را با بحران جدی مواجه می کند.” فعالان بازار معتقدند که بهتر است در فاز اول دو هاب اروپایی از فرمول حذف و در بلند مدت در یک نرخ تعادلی بر اساس عرضه و تقاضا و برای همه (مصرف کننده، پتروشیمی، فولاد ساز، سیمان، نیروگاه) نرخ یکسان شود. با نرخ تعادلی، صرفه جویی توسط مصرف کننده افزایش، قطعی گاز از بین می رود و تولید کننده و نیروگاه صدمه نمی بیند. نهایتاً اینکه بهانه قیمت گذاری دستوری از بین می رود. پیش بینی بازار فردا با اینکه بازار امروز منفی بود اما خریدهای ریزی به صورت خیلی نامحسوس در بازار صورت می گرفت. این رویه باعث افزایش اندکی در حجم و ارزش معاملات شد. به نظر می رسد بازار امروز بیش از هر چیز تحت تاثیر عرضه قریب الوقوع پالایشگاه شازند قرار داشت. این عرضه نقدینگی سنگینی را از بازار جذب خواهد کرد. البته روز عرضه هنوز مشخص نیست. شایعاتی دست به دست می شود که پالایشگاه شازند که قرار است برای جبران کسری بودجه عرضه شود، چیزی حدود 210 هزار میلیارد تومان ارزش گذاری شده است. ظرفیت پالایش این پالایشگاه 250 هزار بشکه نفت خام در روز است. به گفته رئیس سازمان خصوصی سازی قرار است 10% آن بصورت عرضه اولیه در دیماه امسال روانه بازار سرمایه شود. بنابراین ده درصد عرضه اولیه مدنظر رئیس سازمان خصوصی سازی، عدد بسیار سنگینی را طلب می کند که حتی چندین برابر ارزش معاملات خرد این روزهای کل بازار سرمایه است. به نظر می رسد اگر شرایط بازار در نظر گرفته نشود این عرضه قطعاً محکوم به شکست است. اما به هر حال همواره و به طور سنتی شاهد اثرگذاری انتشار اخباری از این دست در بازار سرمایه هستیم. این احتمال هم وجود دارد که بخاطر این عرضه بازار را گرم کنند! انتظار می رود تا دی ماه و با برطرف شدن ابهامات بودجه ای و برجامی، به تدریج بازار راه خود را بیابد. حمایت شاخص کل محدوده ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۳ می باشد و در صورتی که این حمایت، قوی بشکند حمایت بعدی ۱۳۱۰ می باشد. تمامی شواهد و قرائن نیز از اتمام اصلاح بازار سخن می گویند و سناریوهای ریزشی تنها یک احتمال ضعیف است.

نظرها