نسبت آزادی، شر و اخلاق | سید مسعود حسینی؛ مدرس و مترجم فلسفه غرب

تکمیل این اپیزود

اگر مهمان یا اسپانسری جا افتاده، از فهرست موجود انتخاب کن یا نام تازه‌ای پیشنهاد بده. پیشنهادها بعد از بررسی مدیر عمومی می‌شوند.

متن منتشرشده توسط پادکستر

توضیحات اپیزود

سید مسعود حسینی، مدرس، مؤلف و مترجم حوزهٔ فلسفهٔ غرب، در این سخنرانی با عنوان «اصل شر در نهاد انسان» به تبیین نسبت میان آزادی، اخلاق و شر می‌پردازد. او می‌گوید شر اخلاقی تنها زمانی ممکن است که انسان آزاد باشد، زیرا فقط موجودی آزاد می‌تواند آگاهانه قاعده‌ای شرورانه را برگزیند. جهان طبیعت تابع قانون علیت است، اما انسان از آن جهت که «سوژه» است، از جبر فراتر می‌رود. سوژه، فعلیتی است بیرون از زمان و مکان، و همین وجه، مبنای آزادی استعلایی انسان است؛ آزادی‌ای که می‌تواند کنشی را از هیچ آغاز کند و از آن، قانون اخلاق پدید آید. او در ادامه بر اندیشه‌ی کانت تکیه می‌کند و می‌گوید تنها اراده‌ی خیر مطلقاً خیر است، زیرا هر فضیلتی ممکن است به شر بینجامد جز اراده‌ای که صرفاً بر پایه‌ی قانون اخلاق عمل کند. شر از بیرون نمی‌آید، بلکه از آزادی خود انسان برمی‌خیزد؛ از آن‌جا که می‌تواند به جای تبعیت از عقل، به تمایلات و خوددوستی اجازه دهد قاعده‌ی عمل او شوند. این است «شر ریشه‌ای». ریشه‌ی شر در خود انسان است، و اگر او نتواند عمل شر انجام دهد، عمل خیرش نیز معنایی ندارد. حسینی سپس به شلینگ می‌رسد و می‌گوید او از همین‌جا پیش می‌رود و آزادی را توانایی انجام خیر و شر می‌داند. از نگاه شلینگ، انسان در کشاکش دائمی میان دو نیرو، تاریکی و روشنایی، زندگی می‌کند، و شر از ناهماهنگی این دو سرچشمه می‌گیرد. در پایان، حسینی اشاره می‌کند که هایدگر این اندیشه را به زبان هستی‌شناسی بازخوانی می‌کند: کشمکش میان تاریکی و روشنایی بنیاد صیرورت هستی است. برگزار کننده سمپوزیوم: موسسه درمانی-آموزشی خانه مینا با همکاری دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران، موسسه شهر فلسفه، و انجمن علمی دانشجویی روان‌شناسی دانشگاه تهران https://www.instagram.com/madrese.mina?igsh=MWp4eGhoMDNrNXFpbA== حامی «در راه جآن» جهت ضبط و انتشار این مجموعه از سخنرانی‌ها: https://www.instagram.com/fourmindacademy?igsh=anJqcmJyeXRwMXdo سخنران: https://www.instagram.com/masoudhosseyni?igsh=d3kycW9qaWV6ZnVq لینک پیج اینستاگرام «در راهِ جآن»: https://www.instagram.com/the.way.of.jaan/ لینک اینستاگرام جآن: https://www.instagram.com/jaan_ir/ لینک دانلود اپلیکیشن جآن: https://jaan.ir/

نظرها